AVUKAT Online
	PAZARBAŞI HUKUK BÜROSU
EMAİL	ANASAYFA	HUKUK SAYFASINA DÖNÜŞ

Beynelmilel Eşya Nakline Mütedair Mukavele ile Beynelmilel Yolcu Ve Yolcu Ağirliği Nakliyatina Ait Olan Mukaveleye iltihak

Andlaşmanin yeri ve tarihi : Berne, 23.10.1924

Onay Kanununun tarih ve sayisi : 24 Mayis 1930

Resmi Gazete ile neşir ilani : 2 Haziran 1930 Sayi: 1509

D Ü S T U R : III. T. Cilt 11 Sahife 497

Madde 1- 23 Teşrinievvel 1924 tarihinde Bern'de aktolunan Beynelmilel Eşya Nakline Mütedair Mukavele ile Beynelmilel Yolcu ve Yolcu Ağirliği Nakliyatina ait olan Mukaveleye iltihakimiz tensip edilmiştir.

Madde 2- işbu kanun neşri tarihinden muteberdir.

Madde 3- işbu kanunun icrayi ahkamina Nafia Vekili memurdur.

Akit Taraflarin murahhaslari, Ankara'da 11 haziran 1929 da imzalanan ikamet, ticaret ve seyrisefain mukavelenamesine raptedilecek ve bunun mütemmim cüz'ünü teşkil edecek olan bu protokolda aşağidaki noktalar hakkinda mutabik olduklarini tasrih eylemeği kararlaştirmişlardir.

1- iki Akit Taraf, mevzuubahis mukavelenamenin 14 üncü maddesinde zikredilen menşe şehadetnamelerinin kendilerinin siyasi ve konsolosluk memurlari tarafindan tasdikini mütalebe edebilmek salâhiyetine eskisi gibi malik olmakta devam edeceklerdir.

2- 11 haziran 1929 da imzalanan işbu protokolun eczasindan bulunduğu ikamet, ticaret ve seyrisefain mukavelenamesinin mer'iyete girdiği günden itibaren, iki Akit Taraf, mütekabil münasebetlerine müteallik hususlarda, 24 temmuz 1923 de Lozanda imza edilen ve 6 ağustos 1931 de münkazi olacak olan ikamet mukavelenamesinin haizi tesir olmaktan sakit olacağini tanirlar.

Ankara'da 9 temmuz 1929 da tanzim kilinmiştir.

ZEKAi FILALITY

23 teşrinievvel 1924 [1] tarihinde Bern'de Almanya, Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, Danzig serbest şehiri, ispanya, Estonya Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Macaristan, italya, Letonya, Litovanya, Lüksemburg, Norveç, Felemenk, Lehistan, Portekiz, Romanya, Sirp, Hirvat, ve isloven Kiralliği, isveç, isviçre, Çekoslovak, taraflarindan imza edilmiştir.

Balâda isimleri mezkûr Hükümetler yolcu ve eşya nakli hususunda bir mukavelename tanzimini faidebahş addeylediklerinden,

Müttefikan tertip ettikleri bir proje esasina müstenit ve 8 haziran 1923 de Bern'de imza edilen mazbatada münderiç bulunan bir mukavele akdine karar vererek murahhaslarini tayin etmişlerdir.

şöyleki:

(Murahhaslar berveçhi ati tadat olunurlar.)

1- işbu mukavelename Âkit Hükümetlerden laakal ikisinin arazisinden dolaşan, ve munhasiran bu mukavelenamenin 58 inci maddesine tevfikan tertibedilmiş listede mukayyet hutut üzerinde beynelmilel nakliyat ve seyahat biletlerile icra edilen bilcümle yolcu ve eşyasi nakline tatbik olunur.

2- Bununla beraber işbu mukavelenamenin tatbikindan şunlar müstesnadir:

1 Hareket ve muvasalat istasiyonlari ayni hükümet dahilinde bulunan ve diğer bir hükümet arazisinden ancak transit suretile geçen nakliyat;

a) Transit olarak geçilen arazi hareket istasiyonunun mensup olduğu Devlete merbut bir Demiryol idaresince işletilmekte ise;

Murahhaslar sar havzasi Hükümet komisyonu murahhasi huzur ve iştirakile usulüne muvafik bulunan salahiyetnamelerini ibraz ettikten sonra berveçhiati maddeleri kararlaştirmişlardir.

b) Transit olarak geçilen arazi hareket istasiyonun mensup olduğu Devlete merbut Demiryol idaresince işletilmekte olsa bile alakadar olan demiryollari, bu nakliyatin beynelmilel bir mahiyeti haiz olmamasi hakkinda hususi bir anlaşma yapmişlar ise;

2- Hemhudut iki Devletin istasiyonlari arasindaki nakliyat bütün hat boyunca işbu hükümetlerden birinin demiryolu idaresi tarafindan icra edilip bu Devletlerden biri tarafindan itiraza düçar olmamiş ise;

3- Tarifeler beynelmilel biletleri ve eşya senetlerinin hangi iltisaka verileceğini tesbit ederler.

1- Birinci maddede zikrolunan listeye demiryollardan maada keza muntazam surette işleyen oto ve seyrisefain yollari da ithal edilebilir.

2- Bu gibi hatlari işleten şirketler bu mukavele ile demiryollarina verilen bilcümle hukuk ve vazaife nakliyatin tarzi şeklinde husule gelen tadilata riayetkârdirlar.

3- Bununla beraber bu mukavele tesbit edilen esasat tebdil edilmez. Birinci maddede zikrolunan hatlardan birini listeye kayit ve ithal ettirmek arzu eden her hükümet ikinci maddede mezkûr tadilatin tarifelerde ayni şekilde neşredilmesi için tedabiri muktaziye ittihaz etmelidir.

1- Beynelmilel bir tarifeye kayit ve ithal edilmemiş olan bir istasiyondan hareket edecek yolcu ve bagaj nakliyatinin yolcu eşyasi işbu tarifede dahil olan ayni Hükümetin iltisak istasiyonuna ve buradan da gerek doğrudan doğruya takip edecek hatlar ile iltisak hatlarinda munzam tarifelerdeki beynelmilel bagaj bileti ve yahut bagaj kâğidi ve gerek iltisak hatlarina mahsus iki bilet ile icrasi hususunda keza işbu mukavelename ahkâmi tatbik olunur. Eğer iki bilet verilmiş ise ikinci bilette evvelki hareket istasiyonunun ismi yazilmiş olmalidir.

Böyle bir iltisak hatti ile malüm istasiyonlara olan mesafe ve ne gibi şerait tahtinda hareket edileceği demiryol idarelerince tesbit edilir. Bir listeye alinan bu istasiyonlardan alakadar diğer demiryollari da malümattar edilir.

Beynelmilel bir tarife mevcut oldukça yahut 3 üncü madde mucibince iltisak hatti ile nakliyat icrasina müsaade edilmiş ise nakliyat berveçhi âti ahkâm dairesinde men edilemez.

a) Yolcu işbu mukavelename ahkâm ve şeraitine tevfiki hareket eder ise.

b) Nakliyat mürettep vesaiti nakliye ile mümkün olduğu takdirde.

c) Nakliyat ahkâmi kanuniye veyahut asayişi umumi gibi esbaptan dolayi alâkadar Hükümetlerden birinde men edilmiş olmamali.

d) Demiryol idaresinin mani olmayacaği ahval ve vaziyet dolayisile ve bu gibi ahvale çaresiz olmayacaği bir sebeple nakliyat menedilmediği takdirde.

1- Yolcu yoluna devam ettiği takdirde bileti hamil olmak lazimdir. Tarifelere yapilacak istisnai muameleye müsaade edilir.

2- Yolcu seyahatinin devami müddetince biletini muhafa etmeğe mecburdur. Yolcudan her kontrol memuruna biletini ibraz ve bunu seyahatinin hitaminda mezkûr memura ita eylemesi matluptur.

1- işbu mukavelename mucibince beynelmilel nakliyat için verilecek biletlerde şu işareti bulunmak lazimdir.

2- Berveçhiati meşruhatin biletlere kayit ve işareti mecburidir.

a) Hareket ve muvasalat istasiyonlarinin işaret edilmesi.

b) Muhtelif yollar istimali halinde seyahat yolu müsaade edilen nakliye vesaiti tasrih edilmelidir.

c) Katarin nev'i ve vagonun sinifi.

d) Nakliye fiati.

e) Muteber olmağa başladiği gün.

f) Müddeti itibari.

3- Biletlerin hangi lisanlarla neşrü imla edileceği ve şekil ve muhteviyatiinn ne surette olacaği demiryollar idareleri aralarinda yapilan tarifeler veya itilafnamelerle tayin olunacaktir.

4- Kontrol varakasini muhtevi defter şeklindeki biletler ve yekdiğerine raptedilmiş kuponlu biletler işbu mukavelename mucibince bir seyahat bileti mahiyetini iktisap ederler.

1- Resmi seyahat idarelerile hususi acentalar tarafindan bir defter halinde birleştirilmiş olan biletlerden her biri icabi hale göre alâkadar bir Hükümetin nizamati dahiliyesine veyahut işbu mukavelenameye göre ayri ayri bir seyahat bileti demektir.

2- Tarifeler istisnai bir müsaadeyi haiz olmadikça isim muharrer olmayan ve seyahate henüz başlamiş bulunan bir bilet ciro edilebilir. Biletlerin tarifedeki fiattan başka bir fiata tekrar satilmasi ve bunda ihtikâr yapilmasi hakkinda her memlekette Hükümetin kavanin ve nizamatina tatbikan ifayi muamele olunur.

1- Ayri bir yer işgal etmeleri teklif ve talep edilmeyen dördüncü yaşlarinin nihayetine kadar olan çocuklar biletsiz olarak meccanen nakledilirler.

2- Dördüncü yaşlarini hitama erdiren ve onuncu yaşlarini ikmal eden çocuklarla kendilerine hususi bir yer talep edilen daha genç çocuklar büyüklere mahsus biletler fiatinin nisfini tecavüz etmemek üzere tenzili fiatla nakil olunurlar. Bu tenzilat usulü tarifeye nisbetle zaten tenzilat yapilmiş olan biletlerin fiatina kabili tatbik değildir.

1- Biletlerin muteber olduklari müddet tarifelerle tesbit olunur.

2- işbu muteber olan müddetle berveçhi âti haddi asgariye tabidirler.Gün

1- Adi Seyahatlar: 150 Kilometronun kesri gayri munzam itibarile +1

2- Azimet ve avdet seyahatlarinda:

3- 50 kilometroya kadar olan mesafe için 50 kilometro dahil +2

51 kilometrodan 100 kilometroya kadar olan mesafe için +3

100 kilometrodan daha fazla kesri gayri munzam itibarile +1

1. Tenzilatli hususi biletler muhtelif müddeti itibariyeleri haiz olabilirler.

1- Oturacak mahallerin tayini her demiryol idaresinde mer 'iyülicra olan ahkâm ve şerait dairesinde caridir.

2- Tarifeler veyahut evkati hareket tarifeleri bazi trenlerde mevkilerin nasil ve ne gibi şerait tahtinda icar edilebileceğini tesbit ederler.

Tarifeler yolcunun ara istasiyonlarda hamil olduğu biletinin muteber olduğu müddet zarfinda ne gibi ve hangi şerait altinda olarak tevakkuf etmek hakkini haiz bulunduğunu tesbit ve irae ederler.

Hamil olduğu biletinin irae ettiğinden daha yüksek bir mevkie yahut sinifi daha yüksek bir terene nakletmek için yolcunun tarifenin gösterdiği şeraite göre lazim gelen fazla farki fiati tesviye etmesine müsaade edilir.

Muteber bir bileti ibraz edemeyen yolcu katedilen mesafe için seyahat fiatindan başka mes'uliyeti kanuniye irasi haleletmemek üzere bir fazla ücret vermek mecburiyetindedir. işbu ücret biletin ibrazi mecburi olan hatlarda demiryol idaresinin nizamatina tevfikan hesap edilir; Eğer bu bapta ahkâm mevzu değil ise yolcu katedilen mesafedeki seyahat bedeline müsavi bir meblaği fazla olarak vermeye mecburdur.

1- Katara kabul olunmayan ve esnayi seyahatte indirilen kimseler:

a) Hali sekirde bulunan ve kendisini idareden âciz olan veyahut kavanin ve nizamata riayet etmeyen kimse bu gibi eşhas ne hamil olduklari bilet fiatinin ne de eşyalari için verdikleri paranin iadesini talep etmek hakkini haiz değildirler.

b) Bir hastalik veyahut eshabi saire dolayisile yanindakileri iz'aç edebilecek ve kendileri için evvel bir kompartman isticar etmemiş ve para mukabilinde kendilerine mahalli mahsus tahsis imkâni dahi olmayan eşhas ile yolda hastalananlar laakal müdavati evveliyeleri mümkün olabilecek ilk istasiyona kadar sevk olunurlar. Katedilen mesafeye düşen para tenzil edilerek nakil ve eşya için alinan ücret iade edilir.

2- Demiryol memurlari 1 inci madde ahkâmina mugayir olarak vagonlara yerleştirilen eşyanin nev'i ve cinsi hakkinda mukna bir şüphe hasil ettikleri halde işbu eşyayi yolcu huzurunda teftiş etmek hakkini haizdirler.

1- Yolcu vagonlarina tehlikeli bilhassa dolu esliha müsteidi iştial mevat ile kolayca iştial eden ve yakici şeyler ve keza yolculari iz'aç ve sikici eşyalar kabul edilmez.

Bununla beraber asayişi umumi noktai nazarindan eslihai nariye taşiyan yolcularin ve keza avcilarin ve silah endazlarin istiare ettikleri memleket arazisinde mer'yülicra olan nizamat ile tesbit edilen vezin ve siklet hududunu zerrece tecavüz etmemek şartile beraberlerine mühimmat almalarina müsaade olunur.

Mahpusine refaket eden ve anlarla birlikte hususi vagonlara veyahut münferit kompartmanlara binen muhafizlarin dolu eslehai nariye taşimalarina müsaade edilir.

2- Demiryol memurlari 1 inci madde ahkâmi mugayir olarak daii şüphe eshabi ciddiye mevcut olduğu takdirde vagonlara yerleştirilen eşyanin nev'i ve cinsi hakkinda yolcu huzurunda icrayi teftişat etmek hakkini haizdirler.

3- Birinci madde ahkâmina mugayir hareket dolayisile husule gelen bilcümle zarar ve ziyandan muhalif harekette bulunanlar mes'ul olduklari gibi kavanin ve nizamat ile tesbit edilen cezaya duçar olurlar.

1- Yolcular gümrük oktrova ve zabita nizamnamesine yahut daha buna mümasil nizamati hükümete muhalif olmayan ve vagona bir zarar vermeyecek hafif el eşyasini meccanen beraber almaya mezundurlar. El eşyasi için her yolcuya oturduğu mahallin üst ve altina tesadüf eden mahallerin tasarruf hakki verilmiştir. Bu ihtiyacin tevsii tarifelerle temin edilir.

2- Yolcu vagonlarina canli hayvanlar birlikte alinamaz bununla beraber münferit memalikin Polis nizamatina mugayir bulunmadikça ve birlikte seyahat eden yolcularin itirazina duçar olmadikça küçük köpeklerle diğer küçük hayvanati ehliyeye müsaade edilir.

Tarifeler ile evkat tarifeleri bazi muayyen vagon ve trenlere alinacak olan hayvanati men ve yahut kabul edebilirler. Tarifeler hangi hayvanlar için nakliye ücreti verilip verilmeyeceğini tayin ederler.

3- Elde taşinan kolilerle yolcunun beraberine alacaği hayvanlara nezaret vazifesi bizzat yolcuya aittir.

Bir trenin teahhur etmesile diğer bir trene aktarma edilmesi zamani kaçirilmiş veyahut bir katar hattin bir kismi veyahut tamami üzerinde ilga ve tatil edilmiş olduğu ve yolcu yoluna devam etmek arzusunu izhar ettiği takdirde Demiryolu idaresi yolcuya eşyasile beraber mümkün olduğu mertebe hiç bir ücret almayarak ayni hat ile ayni mahalle giden veyahut ayni idareye ait diğer bir yol ile az bir teahhurla mahalli maksuduna izama mecburdur. istisayon Müdürü icabederse aktarma treninin kaçirilmiş veya katarin lağvedilmiş olduğunu bilete meşruhat vererek ve muteber müddeti imkân dairesinde temdit ve bunu diğer yeni bir yoldan daha yukari mevki için veya daha fazla ücretli bir trende cari olduğunu tasdik edebilir. Mamafi demiryol idaresi tarife veyahut evkat tarifesi mucibince bazi katarlardan istifade edilmesini istisna etmek hak ve salahiyetini haizdir.

1- Eşya olarak yolcunun seyahatta zatina mahsus olarak kullanacaği, sandik, sepet, valiz, seyahat çantalari, şapka kutulari ve bu gibi sair ambalajlar, eşya olmak üzere ad ve telakki ederler.

2- Bundan başka yolcunun kullanmasina hizmet eden eşyanin yolcu eşyasi şeraiti tahtinda nakolunmasina müsaade olunur.

a) Hastalara mahsus portatif ve müteharrik koltuklar.

b) Çocuk arabalari.

c) Provalik emtia ve nümune sandiklari.

d) Sandiklarda veyahut kilit veya mahfazalar derununda portatif alati musikiye;

e) Programlara kolaylikla tahmil ve vazolunmağa müsait hacim ve sikleti haiz olmak şartile oyunculara mahsus temsil edevati;

f) Tulü 4 metroya kadar olan arazi mesaha alati ile el işleri edevati.

g) Velespitler, teferruat parçalari alinmiş tahliye musluğunu havi ve tamamile tahliye edilmiş mayii mahruk depolu ve bir kişilik motosikletler, bir veya iki kişilik el kizaklari (Ski) uzun tahtali ayak kizaklari, ayak kizaği yelkeni;

3- Birlikte seyahate müsaadesi olmayan, mevat ile kâfi derecede emniyetli muhafaza içinde bulundurulan hayvanatin, seyahat eşyasi gibi Furgunlarda nakilleri için tarifelerde tafsilat yapilabilinir.

4- Demiryollar idaresinde eşyayi ticariyenin nakline mahsus beynelmilel mukavelenamesi ahkâmina tevfikan, nakliyattan hariç tutulan veya bazi şerait dairesinde kabul olunan eşyanin bagaj olarak nakline müsaade edilmez.

1- Eşya pusulasinin hamili, 17 inci madde ahkâmina riayet hususuna karşi mes'uldür. işbu ahkâma muhalif hareketten dolayi tevellüt eden bilcümle avakip ve netayice mütavaat eder.

2- Muhalifi ahkâm bir hareket vukuu takdirde demiryol idaresi bagajlar muhteviyatinin, ahkâmi mevzuaya muvafik olup olmadiğini tahkik etmek, hak ve salahiyetini haizdir.

Eşya pusulasini hamil olan zata teftiş ve muayenede hazir bulunmasi teklif edilir. Eğer bu zat, bizzat ispati vücut etmez veya yetişmezse teftiş ve muayenesinin icra edildiği Hükümette mer'iülicra olan ahkâmi kanuniye ve nizamatta bu yolda bir kayit olmadiği takdirde muayene keyfiyeti, demiryol idaresine mensup olmayan iki yabanci şahit huzurunda yapilmak lazimdir. Eğer muhalifi kanun bir hareket vaki ise muayeneden dolayi hasil olan sarfiyat eşya pusulasini hâmil olan tarafindan, tediye edilmek lâzimdir.

3- Eşya pusulasini hâmil olan kimse, 17 nci maddenin 4 üncü fikrasi ahkâmina mugayir ve muhalif bir hareket vukuu tebeyyün ettiği takdirde, ücret zammina halel iras etmemek şartile bir fark tediyesine ve icabinda zarar ve ziyan ve cezayi istilzam eden tazminat ifaya mecburdur. Nakliyattan hariç olan eşyanin saf olarak beher kilogram için 15 Frank fark tediye olunur.

Eğer bu eşya Demiryollar idaresince eşyayi ticariyesinin nakline dair olan beynelmilel mukavelenamenin 3 üncü maddesinin 4 üncü fikrasi mucibince nakliyattan hariç tutulan, maddelerden veyahut Demiryollar idaresinde eşyayi ticariyenin nakline dair olan beynelmilel mukavelenamenin birinci zeylin birinci ve ikinci fasillarina, temas ederlerse haddi asgariyi tahsiliyesi 30 frank olarak ve diğer ahval ve hususata da beher irsalat için haddi asgariyi tahsiliyesi 5 frank yerine 10 frank olarak tesviye edilir. Eğer Demiryollar idaresinin dahili ticaret için muteber olan ahkâm ve şeraitin o demiryollara mahsus hatlar üzerinde mugayir hareketlere maruz kaldiği tebeyyün etmesile daha fazla bir fark talebi lazim gelirse bu son fark istifa edilir.

1- Ambalaji kâfi derecede olmayan ve şeraiti ihzari bir halde olan bagajlar reddedilir. şayet bu gibi eşya kabul olunmuş ise demiryol idaresi bunlarin vaziyetini eşya pusulasinda zikretmek hakkina malik olacaktir.

2- Kolilerin, üzerinde mükemmelen ilsak ve tesbit edilmiş olmak şartile yolcunun adresi ve gideceği istasiyonun ismi yazili olmak lazimdir. Bu işarati hâmil olmayan koliler ret ve iade olunur.

3- Evvelce vukubulan nakliyatta kullanilan eski etiketler, adresler veya işarati saire yolcu tarafindan sökülüp atilmalidir.

1- Eşya kaydi muamelesi ancak eşyanin laakal mevridine kadar, muteber olan biletlerin ibrazi üzerine icra edilir. Tarifeler biletsiz olarak hangi eşyalarin nakliyata kabul edilip, edilmeyeceğini tayin ederler.

2- Eşyanin tesliminde yolcuya bir eşya pusulasi verilir.

3- Fazla olanlar için eşya kayit muamelesi, sevkiyati icra eden istasiyonda mer'iyülicra nizamatla tayin olunur.

4- Beynelmilel nakliyat için verilen eşya pusulalari işbu mukavelenamenin birinci zeylindeki nümunelere göre tanzim edilir.

5- Eşya pusulalarina meşruhati atiyenin verilmesi mecburidir:

a) Sevkiyat yapan istasyon ile mevrit istasiyonun iraesi;

b) Nakil tariki;

c) Eşyanin teslimi günü ile teslim edilen tren;

d) Biletlerin adedi, (1 numeronun 2 inci fikrasindaki ahval müstesnadir.)

e) Kolilerin adet ve sikletleri;

f) Nakliyat ücreti ve diğer rüsum;

g) icabinda 35 inci maddeye tevfikan verilecek olan faiz miktari yazi ile yazilacaktir.

6- Demiryollar idareleri aralarinda hasil olan itilaflar yahut tarifeler ile eşya biletlerinin hangi lisanda tabi ve imla edilmesi lazim geleceğini tayin ederler.

1- Bagajlarin teslimi bagaj pusulasinin teslimi mukabilinde icra edilir. Demiryol idaresi bu pusulayi hâmil olan zatin tesellüm etmek hakkini haiz olup olmadiğini tahkik etmek mecburiyetinde değildir.

2- Eşya pusulasini hâmil olan zat, bagajlarin kaydedilmiş bulunduğu trenin muvasalatindan itibaren, bagajlarin teslime amade edilmesine muktazi zaman ile kezalik, icabi takdirinde, gümrük, oktruva, maliye, polis ve diğer hükümet idareleri tarafindan ifasi lazimgelen muamelelerin ikmaline yetişecek bir müddet geçer geçmez, mevrit istasiyonu kaleminden bagajlarin teslimini talep etmek hakkina maliktir.

3- Eşya pusulasi ibraz edilmediği takdirde demiryol idaresi ancak müsted'i hakkini ispat etmek şartile bagajlari teslim etmek mecburiyetindedir. Eğer bu iddiayi hak keyfiyeti gayri kâfi addolunur ise demiryol idaresi kefalet talep etmeğe mecburdur.

4- Eşya muharrer olduklari istasiyonda teslim olunur. Maahaza pusula senedini hâmil olan zatin tam vakit ve zamaninda vukubulan talebi üzerine eğer ahval müsait ise ve gümrük, oktruva, belediye ve polis ve devairi saireye ait ahkâma muhalif düşmüyor ise eşya sevkiyatini yapan istasiyon veyahut ara istasiyonda eşya pusulasinin teslimi ve eğer tarifede lüzum gösterilir ise biletin ibrazi mukabilinde iade olunur.

5- Berveçhibala 2 inci maddede muharrer şerait mucibince eşya pusula hamiline teslim edilmemiş ise pusula hamili eşya pusulasina teslimini talep ettiği gününün tarih ve saatinin işaret olunmasini talep edebilir.

6- Hususati sairede teslim keyfiyeti teslime memur olan demiryol idaresinde mer'iyülicra kavaide tabidir.

1- Nakliyat evkati hareket cetvellerinde gösterilen muntazam ve ihtiyaca göre tahrik edilen trenlerle icra edilir.

2- Demiryol idareleri, münasip bir zamanda kendi hatlarinda işleyen trenlerin zamani hareketlerini istasiyonlarda ilan etmeğe mecburdur. Bu ilanlarda trenlerin nevi ve cinsi vagonlarin siniflari ve trenlerin hareket saatleri de gösterilecektir; oldukça mühim transit istasiyonlari ile son istasiyonlar için bunlara muvasalat ve hareket saatlari ve mühim telakiler göstermelidir.

Meriyülicra olmayan vakti hareket cetvelleri derakap kaldirilmalidir.

3- Beynelmilel nakliyata açik bulunan her istasiyonda, satilmakta olan beynelmilel biletlerin fiatini ve eşyaya ait ücurat miktarini natik tarifeleri ve tarife bendi mahsuslarini her yolcu görüp münderecatindan malumat ahzedebilmelidir.

1- Nakliyat ücretleri her memlekette kanunen mer'i olan ve usulü dairesinde neşredilen tarifelere göre hesap olunur. Bu tarifelere nakliye ücuratinin ve müteferri ücretlerin hesap edilmesi için bilcümle izahat dercedilmiş bulunmali ve icabinda muhtelif para kiymetinin ne şerait tahtinda hesap edileceği gösterilmelidir.

2- Tarifeler nakliyattaki şeraiti hususiyeyi bildirmelidirler.

Tarifeler bütün alakadarlara yeknasak surette tatbik olunmalidir. işbu mukavelenameye muhalif olmayan şerait muteberdir. Aksi takdirde şeraiti mezküre keenlemyekün addolunur.

Doğrudan doğruya Beynelmilel tarifeler ve bunlarin tadilati neşri tarihinden itibaren mer'iyülicradir. Bu tarifelerin arttirilmasi veyahut nakliyat şeraitinin her suretle teşdidi takdirinde bunlarin mevkii tatbika vaz için, tesbit edilen tarihten laakal sekiz gün evvel neşrolunmalari iktiza eder. Doğrudan doğruya bir tarife mevcut olmaksizin biletler veyahut Beynelmilel bagaj pusulalari verilmiş olupta bir demiryol idaresi kendi tarifesinde bir tadilat icra etmiş bulunursa ancak diğer Demiryollarinin dair ihbarnameyi tebelluğ etmelerinden laakal sekiz gün zarfinda tadilati mezkûrenin tatbiki talep edilebilir. Yalniz muvakkat bir zaman için tesbit edilen tarifeler mer'iyeti için tayin olunan müddetin inkizasindan sonra hükümden sakit olurlar.

Bir veya bir kaç yolcu için tarifelerde fiyattan tenzilat yapilmağa matuf olan her bir hususi itilafname akti sureti katiyede memnu ve hükümsüzdür.

Maahaza usulü dairesinde neşrolunan ve ayni zamanda ayni şerait tahtinda herkes için kabili istifade bulunan ve gerek demiryol servisi gerek devairi resmiye veya hayir ve talimüterbiye gibi müesseseleri için yapilacak tenzilata müsaade olunur.

Yolcu gerek şahislar hakkinda, gerek eşyasi ile elde taşinan kolilerinin teftiş ve muayenesi hakkinda gümrük, oktruva, belediye, polis ve diğer devairi resmiyece mer'i olan ahkâma tevfiki hareket etmek mecburiyetindedir. Yolcu, nizamen muayyen istisnalar hariç olmak üzere, işbu muayenede hazir bulunmalidir.

Demiryol idaresi yolcunun bu gibi mecburiyetleri nazari itibare almamasindan mütevellit ahval sebebile yolcuya karşi hiç bir mesu'liyet kabul etmez.

1- istimal edilmemiş olan bir bilet bedeli berveçhiati 3 ve 4 üncü fikralarda musarrah tenzilat icrasi mahfuz kalmak şartile iade olunmasi talep edilebilir.

2- Yolcunun vefati, hastalanmasi veya bir kazaya maruz kalmasi veyahut buna mümasil esbabi mücbire dolayisile bir bilet kismen istimal edildiği takdirde 3 ve 4 üncü fikralardaki tenzilat ahkâmi mahfuz kalmak şartile verilen para yekünu ile seyahetin icra edilen kismina ait ücreti arasindaki fark asil tarife esasina göre bilhesap iade olunur.

3- iade edilecek meblağdan, vergiler, mevkii mahsuslar için verilen farki fiatlar, biletlerin defter halinde imal masarifi ve biletlerin satilmasi için verilen komisyon paralari hariçtir.

4- Bilet başina asgari 0,50 ve azami 3 frank olmak üzere % 10 derecesinde bir resim ile icabederse irsal masrafi dahi iade edilecek paradan tenzil olunur.

istimal edilmeyerek kalan bir bilet alindiği gün, alindiği mahalle geri iade edildiği takdirde bu tenzilat icra edilmez.

5- Bir katarin teahhuru yahut bir trenin ilgasi ve serviste inkita hasil olmasi hasebile aktarma treninin kaçirilmasi üzerine evkati hareket cetveline tevfikan yoluna devam etmekten alikonulan bir yolcu, yoluna devamdan sarfi nazar ettiği takdirde Demiryol idaresince 4 üncü maddedeki tenzilat yapilmaksizin ikinci madde ahkâminin tatbik edilmesini talep etmek hakkina maliktir.

6- Tenzilatli biletler ancak 5 inci maddede musarrah ahval ve tahdidat altinda iade olunur, 7 inci maddenin 2 inci fikrasinin birinci cümlesi mucibince çocuklara mahsus tenzilatli biletler, bu fikradaki mana ile tenzilatli bilet addolunmaz.

7- Zayi olan biletler için bedel hiç bir suretle iade edilemez.

8- Eğer bagajlar mürsil istasiyondan ayrilmazdan evvel geri alinmiş iseler nakliye bedelinin iadesi talep olunabilir.

Eğer bagajlar bir ara istasiyonunda geri alinmiş iseler ancak berveçhibala 2 ve 5 inci fikralar ahkami mucibince ve o fikrada tayin olunan ahval tahtinda paralar iade edilir.

Her iki ahvalde eşya bileti başina 0,50 frank bir resim ile, icabinda vergiler iade olunan paranin mecmuundan tenzil edilir.

9- Yolcular hakkinda hiç bir güna müşkülat ihdas edilmemek şartile tarifeler muhtelif ahkâmi havi olabilirler.

10- Muteber olduğu tarihin hitamindan itibaren alti ay zarfinda 1, 2, 5, 6 ve 8 inci maddelerdeki ahkâm ve şaraite müsteniden iadesi iddia ve talep olunmayan biletlerin kiymeti müntafi olur.

11- Tarife gayri muntazam bir surette tatbik edildiği ve masarifi nakliye ile diğer ücretlerin tayininde bir zuhul vukua geldiği takdirde aradaki fazla veya noksan fark tesviye olunmak lazimdir.

12- Demiryol idaresince fazla olarak tahakkuk ettirilen farklar her bilet yahut her eşya pusulasi başina 0,50 frank tecavüz ederse mümkün olduğu takdirde alakadarlar hususu mezkûrdan re'sen haberdar edilmeli ve sür'ati mümkine ile tesviye olunmalidir.

13- işbu maddede tayin ve tasrih edilmemiş olan kaffei ahvalde ve demiryol idareleri arasinda hususi itilafnameler mevcut değilse bu bapta demiryollar idareleri dahili nizamnameleri tatbik olunur.

Yolcular yahut yolcular ile müstahdemin aralarinda hasil olan ihtilafat istasiyonlarda servis amiri ve yolda şefdötren tarafindan muvakkaten hal ve fasledilir.

1- Bir tren kazasi neticesi olarak bir yolcunun vefatindan veya yaralanmasindan ve kezalik bir trenin lağvi veya gecikmesi veyahut aktarmanin geciktirilmesi sebebile hasil olan bir zararuziyandan mütevellit demiryol idaresinin mes'uliyeti, bu hadisenin vukua geldiği hükümetin kavanin ve nizamatina göre taayyün eder. Bu babin muhteviyati olan atideki maddeler bu hususta tatbik olunamazlar.

2- Muhafaza ve nezareti 15 inci maddenin 3 üncü fikrasi mucibince yolcuya ait olan el kolilerile hayvanlar için demiryol idaresi yalniz kendi sebebiyet verdiği zarardan mes'ul olur.

3- Bu hususta demiryollarina müşterek bir mes'uliyet mevzuubahis olamaz.

1- Beynelmilel bir eşya pusulasi vererek bagajlari nakletmek üzere tesellüm eden demiryol idaresi bu bagajlari teslim edinceye kadar sevk devam ettikçe nakliyatin icrasindan mes'uldür.

2- Müteakip bir demiryol idaresi tahmil edilen bagajlari almasile beraber nakliyat konturatosuna iştirak etmiş ve bundan mütevellit borçlari kabul eylemiş olur, ve bu suretle 42 inci maddenin ikinci fikrasinda musarrah mürsel demiryol idaresi hakkindaki ankâma halel gelmez.

1- işbu fasilda muharrer şeraiti muayyene dairesinde gerek bagajlarin kâmilen veya kismen ziyai sebebile olsun, gerek maruz olduklari hasar sebebile veya teslimin teahhura uğradilmasile olsun bunlardan mütevellit zararu ziyandan nakliyati kabul ettiği andan itibaren ta eşyanin teslimine kadar demiryol idaresi mes'uldür.

2- Yolcu eşyasinin tamamen veya kismen ziyaindan yahut zarara uğramasindan kabahatin yolcuda veya bizzat eşyada mevcut noksandan münbais olduğunu yahut esbabi mücbire dolayisile vukua geldiğini Demiryol idaresi ispat edebildiği takdirde kendisini mes'uliyetten kurtarir.

Demiryol idaresi, bagajin mahiyeti hususiyesinden, ambalajin fena yapilmiş olmasindan ve nakliyattan hariç birakilan eşyanin bagaj olarak sevkinden dolayi husule gelen zarar ve ziyandan mes'ul değildir.

Vakanin tarzi cereyanina göre, zararü ziyan, eşyanin mahiyeti mahsusasi veya ambalajin fena yapilmasi veyahut bagajda nakli memnu olan mevaddi havi bulunmasi gibi, bizzat eşyada mevcut bir tehlikeden münbais olabildiği takdirde, ahvali mezkûre zarari vakin hakikaten esbabi anifeden ileri geldiğine delil ittihaz olunur, eğer sahibi hak zararin bu sebeblerden tahaddüs etmediğini isbat ederse delil ittihaz olunamaz.

3- Demiryol idaresi, idarenin men'e kadir olamadiği ve buna çaresiz olmak kendisine ait bulunmadiği esbap dolayisile vukubulan teahhuru ispat eder ise teslimdeki teahhurdan mütevellit zarar ve ziyan mes'uliyetinden keza kurtulur.

işbu mukavelename mucibince bagajlarin tamamen veya kismen ziyaindan dolayi demiryol idaresi tazminat itasina mecbur olduğu surette tazminat berveçhiâti şekilde talep olunabilir.

a) Zarar ve ziyan miktari ispat edildiğinde zayi olan şeylere sikleti gayri safiyesinin beher kilogrami için 20 franği tecavüz etmemek üzere bu miktara müsavi bir meblağ;

b) Zarar ve ziyan miktari ispat edilemez ise zayi olan şeylere sikleti gayri safiyenin beher kilogram için 10 frank olarak götürü hesap edilen bir meblağ. Bundan başka berveçhiati 35 ve 36 inci maddelerde muharrer istisnaiyet mahfuz kalmak şartile başka bir zarar ve ziyan verilmemek üzere zayi olan bagaj nakliye ücretleri, gümrük resmi ve saire paralari iade olunur.

1- Zayi olan bir koli tesellüm talebinin yapildiği günü müteakip on dördüncü gün munkazi olduğu tarihten itibaren gaip olmuş addolunur.

2- Eğer zayi olduğuna kanaat getirilen koli tesellüm talebini takip eden sene içinde bulunur ise demiryol idaresi ikametgâhi malüm olan yahut tahkik edilebilen yolcuya ihbari keyfiyet etmek mecburiyetindedir.

3- Yolcu işbu ihbarnameyi aldiktan sonra 30 gün zarfinda kendi intihabi veçhile ya hareket istasiyonuna veya mevrit istasiyonuna almiş olduğu tazminatin iadesine mukabil 34 üncü ve icabederse 55 inci maddenin ikinci fikrasindaki teahhura mahsus bütün tazminat hakki mahfuz kalmak şartile bila ücret teslim edilmemesini talep edebilir.

4- Eğer bulunan koli berveçhi bala 3 üncü fikrada muayyen otuz gün zarfinda talep edilmez veyahut koli teslim talebinden bir seneden fazla bir müddet sonra bulunmuş ise demiryol idaresi mensup olduğu Hükümetin kavanin ve nizamatina tevfikan buna tesahüp eder.

Hasar vukuunda, demiryol idaresi bagajlarin gaip ettikleri kiymetleri bedelini 35,36 inci maddelerde muharrer istisnaiyet mahfuz kalmak üzere başkaca bir zararü ziyan mevzuubahis olmaksizin, tediye etmeğe mecburdur.

Maahaza tazminat miktari berveçhi ati rakkamlari tecavüz edemez.

a) Eğer sevkiyat tamamen hasara uğrayarak kiymetini gaip etmiş ise tamamen zayi olduğu takdirde verilecek miktari.

b) Eğer yalniz bagajlarin bir kismi hasara uğrayarak kiymetini gaip etmiş ise hasara maruz kalan kismin ziyai halinde verilecek miktari.

1- Bagajlarin tesliminde teahhur vukuu takdirinde yolcu işbu teahhurdan bir zarar hadis olduğunu ispat etmez ise demiryol idaresi teahhurla tesellüm edilen bagajlarin vezni gayri safisinden beher kilogrami için ve tesellüm talebinden itibaren gayri kabili inkisam her yirmi dört saatlik bir müddet için 10 santim olarak tesbit edilen bir tazminat vermeğe mecburdur. Fakat bu tazminat azami ancak 14 gün için hesap ve tediye olunur.

2- Eğer teahhurdan dolayi bir zarar vaki olduğu ispat edilirse bu zarar için işbu maddenin birinci fikrasinda muayyen olan götürü tazminatin 4 mislini geçmemek üzere bir tazminat verilir.

3- Bundan evvelki iki fikrada tasrih edilen tazminat bagajlarin tamamen ziyaindan mütevellit verilmesi lazimgelen tazminat ile içtima edemez.

Fakat kismen ziya vukuunda icabederse zayi olmamiş kisim için mezkûr tazminat verilir.

Hasar vukuu halinde icab ederse 33 üncü maddede musarrah tazminat ile içtima eder.

1- Her bagaj irsalati, nakliye senedine münderiç, bir teslim kiymeti beyanina mevzu teşkil edebilir. Tarifelerde muhalif bir kayit ve işaret bulunmadiği takdirde, beyan olunacak kiymet baligi hareket mahallinin tâbi olduğu devlet akçesile gösterilmek lazimdir.

2- Bu takdirde, her 10 kilometro ve gayri munkasim küsuru için, beyan edilen meblağin binde bir çeyreği bir munzam resim alinir.

Tarifeler bu ücretleri tenzil ve alinacak asgari miktari tesbit edebilirler.

3- Teslimde kiymet beyannamesi dermeyan olunmuş ise, teahhur vukuunda:

a) Teahhurdan dolayi ve dermeyan olunan kiymetle muayyen had dahilinde bir zarar vukua geldiği ispat edilmediği surette, teahhurla teslim olunan bagajin her gayri safi kilogrami başina, teslim talebinden itibaren azami on dört gün için hesabedilmek üzere her yirmi dört saat ve gayri kabili taksim küsuru için 0,20 frank.

b) Teahhurdan dolayi zarar vukuu ispat olduğu takdirde beyan olunan teslim kiymeti miktarina balig olabilecek kadar bir tazminat talep olunabilir.

Eğer dermeyan olunan teslim kiymeti baliği 34 üncü maddede zikredilen tazminattan dun ise, bu A ve B fikralarinda derpiş olunan tazminat yerine 34 üncü maddede mezkûr tazminat talep edilebilir.

4- Teslimde kiymet beyannamesine mevzu teşkil eden bagajlarin tamamen veya kismen ziyanindan veya duçari hasar olmasindan mütevellit bir zarar ve ziya vukuu ispat olunduğu takdirde, beyannamedeki meblağin azami miktarina kadar çikabilecek bir zarar ve ziyan ita olunabilir. Bu zararlar 31 ve 33 üncü maddelerde zikredilen tazminata ilave olunurlar.

Bagajlarda, demiryol idaresine matuf bir hile ve hatai fahiş sebebile vukua gelen tamamen ve kismen ziya veya hasar yahut teahhurat gibi ahvalde, ispat edilmiş olan zarar ve ziyanlar için yolcuya 31, 33, 34 ve 35 inci maddelerde zikredilen haddi azaminin zi'fina müsavi olabilecek dereceye kadar, tazminati kâmile ita olunmasi lazimgelir.

Bir nakliye senedi yani bagaj pusulasi üzerine tahakkuk eden tazminat 10 franği mütecaviz olursa, yolcu bu tazminat için %6 faiz talep edebilir.

Bu faizler 40 inci maddede bahsedilen idareten talep vukuu gününden, talep yok ise, mahkemeye müracaat gününden itibaren yürütülür.

Bigayrihakkin alinan her tazminat iade edilmek lazimgelir.

Hile irtikâbi halinde, bundan başka, şimendifer idaresi, ahkâmi cezaiyeye halel gelmeksizin, bigayrihakkin tediye etmiş olduğu meblağa müsavi bir meblağ istifasina hakki olur.

Demiryol idaresi hizmetinde müstahdem bulunan memurlarindan ve taahhüt ettiği nakliyati icra için kullandiği diğer şahislardan dolayi mes'uldür.

Bununla beraber, şimendifer memurlari yolcularin talebi üzerine kendilerine, şimendifer idaresinin vezaifinden olmayan bir hizmette bulunmuş olursa, memur, kendisine bu hizmeti ifa etmiş olduğu yolcunun nam ve hesabina hareket etmiş ad olunur.

1- Nakil kuntratosuna müstenit idari mütalebat 42 inci maddede gösterilen şimendifer idarelerine tahriren beyan olunmak lazimgelir.

2- Mütalebatta bulunmak hakki 41 inci madde mucibince şimendifer idaresine karşi dava etmek hakkina malik olan kimselere aittir.

3- Hak sahibi böyle bir mütalebede bulunduğu takdirde talepnamesine merbuten iraesine lüzum gördüğü biletlerin, nakliye veya bagaj senetlerinin ve diğer vesaikin ya asillarini yahut şimendifer idaresi talep ettiği surette usulen tasdik edilmiş olduğu halde, suretlerini ibraz etmek mecburiyetindedir.

Talebi vakiin tesviyesinde, şimendifer idaresi biletlerin ve nakliye senetlerinin iadesini talep edebilir.

Nakliye kuntratosundan mütevellit demiryol idaresi aleyhine dava ancak bileti ve bagaj pusulasini ibraz eden ve bunlar mevcut olmadiği halde ispati hak eyleyen kimse tarafindan ikame olunur.

1- Nakliyat konturatosu mucibince tediye olunan bir meblağin iadesi hakkindaki dava ancak meblaği mezburu istifa eden demiryol aleyhine ikame olunabilir.

Nakliyat kontratosundan mütevellit diğer davalar ancak mahreç demiryolu veya mevrit demiryolu veyahut üzerinde davaya sebebiyet verilen demiryol aleyhine ikame olunabilir.

2- Mevrit demiryol idaresi bagajlari almamiş olsa bile yine hakkinda dava açilabilir. Müsted'i demiryollar idareleri meyaninda birini intihap hakkina maliktir. Davayi ikame etmekle hakki intihap sakit olur.

3- Dava, devletler arasindaki itilaflarda veya imtiyaznamelerde başkaca ahkâm bulunmadiği takdirde ancak müddeialeyh demiryolunun tâbi bulunduğu devletin salahiyettar hakimi huzurunda ikame olunabilir.

Eğer bir teşebbüs muhtelif devletler dahilinde müstakil şebekeler işletmekte bulunur ise, bu fikranin tatbiki noktai nazarindan, bu şebekelerden her biri ayri bir demiryolu idaresi itibar olunur.

4- Dava, davayi mütekabile veya ayni nakil mukavelesine müstenit bir aslî davaya müteallik muhakemede itiraz davasi şeklinde ikame edilmiş olduğu surette yukarida 1 inci ve 2 inci fikralarda zikredilen demiryollarindan başka demiryollari aleyhine de ikame olunabilir.

5- işbu madde ahkâmi bu babin üçüncü faslinda tesbit olunduğu veçhile demiryollar idarelerinin yekdiğeri aleyhinde ikame olunacak istinaf davalarinda kabili tatbik değildir.

1- Kismen ziya veya hasar vukuu demiryolu idaresi tarafindan keşif veya tahmin yahut yolcu tarafindan dermeyan olunduğu vakit, demiryol idaresi bila ifatei vakit ve mümkün olursa bu yolcu huzurunda olarak, eşyanin halini ve sikletini ve mümkün olduğu kadar zarar ve hasarin miktarini ve sebebini ve zamani vukuunu mübeyyin bir zabit varakasi tanzim etmeğe mecburdur.

Bu zabit varakasinin bir sureti, yolcu tarafindan talep vaki olursa, kendisine verilmek lazimdir.

2- Yolcu zabit varakasi münderecatini kabul etmediği takdirde, teslimin icra edildiği devlet kavanin ve nizamatina tevfikan eşyanin hal ve sikletinin, ve kezalik zarar ve hasar esbabinin ve miktarinin adliyece tesbitini talep edebilir.

3- Kolilerin ziyai halinde şimendifer idaresinin tahkikatini teshil etmek için, yolcu kaybolan kolileri mümkün olduğu kadar dürüst olarak tavsif etmek mecburiyetindedir.

1- Eşyanin kabulü nakil kunturatosundan mütevellit demiryol aleyhine vaki her türlü davayi sukut ettirir.

1. Mahaza berveçhi ati hususat ile dava sukut etmez:

a - Eğer yolcu zararin demiryolu idaresinin bir hile veyahut ağir bir hatasi yüzünden ileri geldiğini ispat ederse;

b - Teahhur dolayisile mutabele halinde, eğer bu iddia kabul günü hariç olmak üzere 14 günü tecavüz etmiyen bir müddet zarfinda 42 inci maddenin 2 inci fikrasi mucibince demiryollari idarelerinden biri aleyhine vaki olmuş ise;

3 - Kismen ziya veya hasar için mutalebe halinde:

1. Ziya veya hasar 43 üncü maddeye tevfikan yolcunun eşyayi tesellümünden evvel vaki olduğu tahakkuk etmiş ise;
2. şayet 43 üncü madde mucibince yapilmasi lazimgelen tahakkuk muamelesi demiryolunun kusuru yüzünden ihmal edilmiş ise;

4 - Zahiren mevcut olmayip vücudü kabulden sonra tahakkuk etmiş bulunan zararlar hakkinda vaki olacak mutalebatin kabulü şeraiti atiyeye tabidir:

1. Muvasalat istasiyonunda bagajlarin muayenesi demiryolu idaresi tarafindan yolcuya teklif edilmemiş olmak;
2. icrayi tahkikat için zararin keşfinden sonra derhal ve olamazsa nihayet kabulü takibeden azami 3 gün zarfinda 43 üncü maddeye tevfikan talep vaki olmak;
3. Yolcu, zararin eşyayi nakil için kabul ile teslim arasindaki müddet zarfinda hasil olduğunu ispat etmiş olmak;

d) Dava tediye edilen mebaliğin iadesi hakkinda olmak.

Yolcu beyan ve ifade ettiği zararin tahakkuku için muayene ve teftiş muamelesine başlanilincaya kadar bagajlari kabulden imtina edebilir.

Yolcunun bagajlari tesellüm etmekle beraber yapacaği kuyudu ihtiraziyenin, demiryolu idaresince şayani kabul addedilmedikçe, hükmü yoktur.

Eğer bagaj pusulasinda yani nakliye senedinde zikrolunan kolilerden bir kismi esnayi teslimde noksan çikar ise yolcu diğer bagajlari tesellüm etmezden evvel demiryolu idaresi tarafindan bu bapta kendisine bir tesdikname verilmesini talep ve icbar edebilir.

5- Derununda eşyanin nakledilmesi lazimgelen trenin muvasalatindan itibaren alti ay müddet zarfinda, mevrit istasiyonundan eşya talep edilmemiş olursa, eşyanin tamamile ziyaindan mütevellit mes'uliyet nihayet bulur; bu hal, alakadarin adresini tayin edebilecek kuyut ve işarati havi olarak zayi olan eşyanin meydana çikmasi takdirinde, ne zaman olursa olsun, kendisine ihbari keyfiyet edilmesi mecburiyetine bir güna halel iras etmez.

1- Nakliye kunturatosundan mütevellit dava, tediyesi lazimgelen paranin miktari bir kabul ve tanima ile yahut bir uzlaşma ile veya bir mahkeme kararile tesbit edilmemiş ise müruru zaman müddeti bir senedir.

Mahaza, dava bir hileden yahut fahiş hatadan mütevellit zarara binaen, veya 38 inci maddede derpiş edilen hileli ahval dolayisile ikame edilmiş olur ise müruruzaman müddeti 3 senedir.

1. Müruruzaman hususati atiyede şöyle başlar:
2. Kismen ziya ve hasar veya teslimde teahhur vukuu halinde tazminat talepleri için:

Teslimin vukuu gününden;

1. Tamamen ziya vukuunda tazminat talepleri için:

Teslimin yapilmiş olmasi lazimgeldiği günden;

c) Ücretlerin, masarifi müteferrianin, munzam ücretlerin tesviyesi veya iadesi taleplerinde yahut tarifenin usulsüz tatbiki veya hesap yanlişliği üzerine ücretlerin tashihi taleplerinde:

Ücretin, masarifi müteferrianin veya munzam ücretlerin tesviyesi gününden, tesviye edilmemiş ise tesviye edilmesi lazim gelen günden;

1. Gümrük idaresince alinan resmi munzammin tediyesi talepleri için:

Gümrük idaresinin talep ettiği günden;

1. Yolcu nakliyatina ait diğer talepleri için:

Bilet hükmünün inkizasi gününden.

Müruruzaman mebdei olarak gösterilen gün kat'iyen müddette dahil değildir.

3- 40 inci madde mucibince yolcu tarafindan demiryol idaresine tahriren resmi bir talep vukuunda müruruzaman munkati olur. Demiryol idaresinin tahriri talebi ret ve buna merbut evraki iade ettiği günden itibaren müruru zaman tekrar başlar.

Mutalebenin veya cevabinin ahiz veya evrakin iade olunduğunu ispat etmek bu ahiz veya iadeyi iddia eden tarafa racidir.

Bilahare yapilacak olan mutalebat müruruzamani katetmez.

4- Yukarida zikredilen hükümler mahfuz kalmak şartile müruru zamanin tatili veya inkitai davanin ikame olunduğu hükümetin kavanin ve nizamatina tabidir.

26 inci faslin 10, 44 ve 45 inci maddeleri ahkâmina tevfikan sakit olan veya müruruzamana uğrayan dava ne bilmukabele dava ne de itiraz davasi şeklinde yeniden ikame ve rü'yet edilemez.

Her demiryol idaresi diğer alakadar demiryollar idarelerine, ahzukabz ettikleri ve edecekleri nakliye ücretinden mezkür demiryollar idareleri hisselerine isabet eden miktari tediye etmek mecburiyetindedir.

1-Bu mukavelename ahkâmi mucibince eşyanin tamamen veya kismen ziyai veyahut hasara maruz kalmalari dolayisile tazminat vermiş olan demiryol idaresi berveçhiati ahkâma tevfikan nakliyata iştirak eden demiryollar idarelerine müracaat hakkina maliktir:

a) Zarar ve ziyan vukuuna sebebiyet veren demiryol idaresi bundan yegâne mes'uldür;

b) Zarar ve ziyana müteaddit demiryol idareleri sebebiyet vermişler ise bunlardan her biri müsebbibi olduklari zarar derecesinde tazminata iştirak ederler. Hadiseye nazaran, tefrik gayri mümkün olduğu takdirde (c) işaretli cümledeki esasat dairesinde verecekleri tazminat demiryollar idareleri aralarinda taksim olunur;

c) Zarar veya hasara bir veya müteaddit demiryol idareleri tarafindan sebebiyet verilmiş olduğu ispat olunamadiği takdirde lazimüttediye olan tazminat nakliyata iştirak eden bütün demiryol idareleri arasinda taksim olunur, ancak bu iştirakten zarar ve hasarin kendi hatlari üzerinde vukua gelmediğini ispat eden demiryol idareleri müstesna tutulurlar. Tazminat, tarifelerin tatbik edildiği mesafe kilometreleri miktarile mütenasiben taksim edilir.

2- Demiryol idarelerinden birisi hissesine isabet eden tezminat miktarini tediye kabiliyetinde değilse vermemiş olduğu hisse nakliyata iştirak eden bütün demiryol idareleri aralarinda tarifelerin tatbik edildiği mesafe kilometrolari mikdarile mütenasiben taksim edilir.

48 inci maddede beyan ve zikredilen usul ve kavait teahhur vukuunda verilecek tazminata da tatbik olunur. Teahhur müteaddit demiryollardaki intizamsizlik neticesi olarak vukua geldiği tahakkuk eder ise tazminat idarelerden her birinin şebekesi üzerindeki teahhur müddetile mütenasip olmak üzere idareler arasinda taksim olunur.

1- Yukariki 48 ve 49 uncu maddelerde derpiş olunan hakki müracaatlardan birine müsteniden kendi aleyhinde dava ikame edilmiş olan şimendifer idaresinin, kendisine alelusul tebligat vukuile ve davaya duhulü için esbap ve vesait irae olunduktan sonra mahkeme canibinden tazminat mikdari tesbit edilmiş olduğu surette, müddei idare tarafindan icra edilen tediyatin esasi hakkinda vaki olacak itirazati asla mesmu olamaz. Davayi asliyi rü'yet eden hakim icabi hale göre, tebligat müddetlerile davaya duhul müddetini tayin ve tesbit eder.

2- Dava ikame hakkini istimal etmek isteyen demiryol idaresi uzlaşamadiği alakadar şimendifer idareleri aleyhine bir ve ayni istida ile bu davasini ikame etmeğe mecburdur. Bunu yapmadiği takdirde, aleyhlerinde müracaat etmemiş olduğu idarelere karşi davasi sakit olur.

3- Hakim ikame edilmiş olan bütün bu davalari yalniz bir karara raptetmek suretile hükmeder.

4- Haklarinda dava ikame edilen demiryol idareleri ileride yeniden dava ikame edemezler.

5- Tazminat hakkindaki asli davaya teminat hakkinda ikame olunacak davalar ithal olunamaz.

1-Bütün davalarin rüyetine münhasiran salahiyettar olan hakim aleyhine dava ikame edilmiş olan şimendifer idaresinin bulunduğu mahal hakimdir.

2- Dava bir çok demiryol idareleri aleyhine ikame olunmuş ise davaci demiryol idaresi, işbu maddenin birinci fikrasi mucibince salahiyettar hakimlerden birini intihap etmek hakkina maliktir.

Demiryollar idareleri arasinda gerek yekdiğeri aleyhinde tehaddüs edebilecek muhtelif davalar hakkinda evvelce ve gerek hususi bir hal ve vaziyet için aralarinda yapilan hususi mukavelat hakki mahfuzdur.

işbu mukavelenamede ahkâm ve şeraiti mahsusa bulunmadiği takdirde nakliyata dair her hükümetin kavanin ve nizamati milliyesi ahkâmi tatbik olunur.

işbu mukavelenameye tevfikan icra edilen nakliyattan münbais bütün ihtilaflar için, mukaveleye dercolunan muhalif ahkâm mahfuz kalmak şartile, takip olunacak usulü muhakemenin tayini salahiyettar hakime aittir.

1- Bu mukavelenamenin ahkâmina göre salahiyettar olan hakim tarafindan vicahen veya giyaben verilen hükümler, bu hakimin tatbik ettiği kanunlarin ahkâmina tevfikan lazimüttenfiz hale geldiği zaman, diğer Akit Devletler de cari muamelat ve usulün ikmali akibinde, o devletlerde dahi lazimülicra olur. Esas davayi tekrar rü'yet şayani kabul olamaz.

Bu kaide muvakkaten lazimülinfaz olan hükümlere tatbik olunmadiği gibi talebinin reddinden dolayi, bir müddei aleyhinde, masariften fazla olarak, zarar ve ziyan tazminatina dair sadir olan hükümlere de tatbik olunmaz.

2-Bir demiryol idaresinin ayni hükümete mensup olmayan diğer bir demiryol idaresinde beynelmilel nakliyata müteallik olan matlubati ancak haczedilecek matlubatin sahibi olan demiryol idaresinin tâbi olduğu hükümetin mehakimi tarafindan verilecek hüküm ve karar mucibince tevkif veya tahti hacze alinir.

3- Bir demiryol idaresinin mevaddi müteharrikesi ile kezalik bu mevaddi müteharrikeye dahil olarak kendisine ait bulunan hernevi eşyayi menkulesi diğer bir devlet arazisi dahilinde, ancak bu mevaddin sahibi olan şimendifer idaresinin mensup bulunduğu devlet mehakiminden sadir olacak hükme tevfikan hacz olunabilir.

4- Masarifatin sureti tesviyesini temin etmek üzere verilen teminat akçesi beynelmilel nakliyat konturatosuna müstenit dava münasebetile talep ve istirdat olunamaz.

1- işbu mukavelename veya müzeyyelatinda Frank olarak gösterilen mebaliğ 1/5.18 müttehidei Amerika altin dolari kiymet itibarile altin Frank gibi addedilir.

2- Demriyol idaresi, gişelere asacaği ilanlar ve sair münasip göreceği vesait ile, memleket meskükâti ile tediye edilen ve miktari ecnebi meskükâti vahidi kiyasisine nazaran gösterilen mebaliğin hangi rayiç üzerinden tahvil edileceğini ilan etmeğe mecburdur. [Tahvil rayici]

3- Kezalik tediyatta meskükâti ecnebiyeyi kabul eden demiryol idaresi bunlari hangi rayiç üzerinden kabul etmekte olduğunu da ilan edecektir.

[Kabul rayici]

1- işbu mukavelenamenin teshil ve temini icrasi için beynelmilel demiryollar nakliyatina mahsus bir merkezi idare teşkil olunur. idarei merkeziyenin vezaifi berveçhiatidir:

1. Bilcümle akit hükümetlerin ve alakadar demiryollar idarelerinin tebligatini alarak bunlari diğer hükümetlerle demiryollari idarelerine tebliğ etmek;
2. Beynelmilel nakliyat servisini alakadar eden her nevi malümati toplamak ve bunlari tertip ve neşir ve ilan etmek;
3. Demiryollar idareleri beyninde tehaddüs edebilecek ihtilafat hakkinda, tarafeynin talebi üzerine, karar ittihaz etmek;
4. Muhtelif demiryollari idareleri arasinda beynelmilel nakliyat servisi dolayisile lüzum görülen münasebati maliyeyi ve tedahülde kalan matlubatin tahsilini teshil ve bu noktai nazardan, demiryollar idareleri arasindaki münasebatin selametini temin etmek;
5. işbu mukavelenamede tadilat icrasi hakkindaki tekliflere dair malümat ita ve icabettiği zaman 60 inci madde mucibince konferanslar aktedilmesini teklif eylemek.

2- işbu mukavelenamenin 2 nci zeylini teşkil eden hususi bir nizamname, merkezi idare mahallini ve bu idarei merkeziyenin terkip ve teşkilatini ve vesaiti icraiyesini tayin etmektedir. Bu nizamname ve bunda bilcümle âkit hükümetlerin muvafakatiyle yapilacak tadilati mukavelename gibi ayni kiymet ve ayni devami haizdirler.

1- 57 inci maddede zikrolunan merkezi idare işbu mukavelenameye tâbi ve dahil olan hatlarin bir listesini tertip ve tanzim ve yeniden iltihak edecekleri dahi listeye derç etmek vazifesile mükelleftir. Bu maksatla âkit devletlerden listeye dahil olacak yahut tay edilecek bir şimendiferin veya ikinci maddede zikrolunan teşebbüsat ve şirketlerin hatlari hakkinda malümat ve ihbarati ahzeder.

2- Yeni bir hattin beynelmilel nakliyat hizmetine dahil olmasi idarei merkeziyenin diğer hükümetlere bu hattin kaydedildiğini ihbar eylediği mektup tarihinden itibaren ancak bir ay sonra muteberdir.

3- idarei merkeziye tarafindan bir hattin tayyi muamelesi, evvelce listeye ithalini teklif etmiş bulunan âkit devlet tarafindan bu hattin badema mukavelenamenin deruhte ettirdiği vecibeleri ifa edemeyecek bir vaziyette olduğuna dair vaki olacak iş'ari üzerine derhal ifa edilir.

4- idarei merkeziyeden gönderilecek ihbarnamenin vürudu, her şimendifer idaresine ismi tay edilen hat ile doğrudan doğruya ve derhal beynelmilel nakliyat münasebatini katetmek hakkini bahş eder, yola çikarilmiş olup mevridine isali lazimgelen nakliyat bundan müstesnadir.

1- işbu mukavelenameye iltihaki arzu edip mukavelenameyi imza etmemiş olan her hükümet bu baptaki iltihak telebini isviçre hükümetine bildirir ve hükümeti mezkûre beynelmilel nakliyat noktai nazarindan talip hükümetin demiryollari vaziyeti hakkindaki idarei merkeziyenin bir notasile birlikte mukavelenameye iştirak eden bilcümle hükûmata bildirir.

2- Eğer işbu ihbarnamenin irsali tarihinden itibaren 6 ay zarfinda laakal iki hükümet itirazlarini isviçre hükümetine bildirmezler ise talip olan devlet hukukan kabul edilmiş olur ve bu bapta talip devlet ile mukavelenameye iştirak eden diğer bütün hükümetlere isviçre hükümeti tarafindan tebligat icra edilir.

Aksi takdirde, isviçre hükümeti iltihak talebinin tetkiki hususunun te'hir olunduğunu diğer hükümetlere ve talip hükümete bildirir.

3- Kabul keyfiyetinin netayici isviçre Hükümeti tarafindan gönderilecek ihbarnamenin tarihinden bir ay sonra husule gelir.

Akit Devletlerin murahhaslari, isviçre Devletinin daveti üzere nihayetünnihaye son konferansta icra edilen tadilatin mevkii mer'iyete vaz'indan beş sene sonra mukavelenin tetkiki için içtima ederler.

Eğer âkit hükümetlerden laakal sülüsü tarafindan talep vaki olursa bu tarihten evvel bir konferans aktedilir.

1- Mukavelenamenin icrayi ahkâmi zimninda mütemmim bazi ahkâm neşir ve ilanini faideli addeden bazi akit hükümetler ve yahut mukeveleye iştirak eden bazi demiryollari idareleri bu baptaki tekliflerini idarei merkeziyeye iş'ar ederler.

2- işbu ahkâmin kabulünde hasil olan itilafnameler, her hükümet kavanin ve nizamatile musarrah şekilde ve beynelmilel mukavelenameyi tağyir edemiyecek surette olmak üzere mukavelenameye dahil bulunan demiryollar idarelerinde mevkii mer'iyete vazolunabilir. Bunlarin mevkii mer'iyete vazilari idarei merkeziyeye tebliğ olunur.

1- işbu mukavelenamenin müddeti devami gayri mahduttur. Bununla beraber, iştirak eden her hükümet şeraiti atiye dairesinde kat'i alaka edebilirler:

ilk taahhüt, işbu mukavelenamenin mevkii mer'iyete vaz'i tarihini takibeden beşinci senenin 31 kânunuevveline kadar muteberdir. Bu müddetin inkizasinda kat'i alaka edecek olan her hükümet bu baptaki maksat ve niyetini bu tarihten laakal bir sene evvel isviçre hükümetine bildirmek mecburiyetindedir. Hükümeti mezkûre keyfiyetten mukavelenameye iştirak eden bilcümle hükümetleri haberdar eyler.

Bu müddeti muayyene zarfinda hiç bir tebligat yapilmamiş ise bu mecburiyet kendiliğinden daha üç sene devam ve laakal son senenin 31 kânunuevvelinden bir sene evvel bir iş'ar vaki olmadiği takdirde bu müddet üç seneden üç seneye temadi etmekte devam eyler.

2- Beş senelik veyahut üç senelik müddetler zarfinda mukavelenameye iştirak etmeleri kabul olunan yeni hükümetler bu tarihlerden birinin inkizasindan laakal bir sene evvel taahhütlerinden sarfinazar ettiklerini bildirmedikleri takdirde bu müddetler nihayetine ve badehu gelecek müddetlerden her birinin nihayetine kadar taahhütlerini ifa ederler.

işbu mukavelename müteamel usulü diplomasi veçhile akit ve Fransiz lisanile imza edilmiştir. Fransiz metnine resmi tercüme kiymetini haiz olmak üzere Almanca ve italyanca birer metin raptedilmiştir.

ihtilaf zuhurunda Fransizca metin muteberdir.

1- Demiryollarla beynelmilel nakliyat idarei merkeziyesi (Bern) şehrindedir. Mukavelenamenin 57 inci maddesi ahkâmile tesbit edilen kadro veçhile teşkilat ve keza mesaisinin teftiş ve murakabesi isviçre Federal Meclisine mevdudur.

2- idarei merkeziyenin masarifi demiryollar idareleri hatlarinin veyahut beynelmilel mukavelename ile tesbit edilen şerait dairesinde icra edilen nakliyata iştirak eden diğer kumpanyalarin kat'ettikleri hatlarin tulü yahut nakledilen mesafe nisbetinde olmak üzere âkit hükümetler arasinda taksim olunur. Bununla beraber seyrisefain şirketleri yalniz kat'ettikleri hatlarin nisfi nispetinde masarife iştirak ederler. Her hükümet hissesi kilometre başina azami 0 Fr. 80 dir. Demiryol senelik kilometre kredisi miktari, her muamele ve hesap senesi için ahval ve icabi zaman hakkindaki idarei merkeziyenin iş'ari nazari dikkate alinarak, isvicre Federal Meclisi tarafindan tesbit edilecektir. Kredinin daima mecmuu alinir. idarei merkeziyenin masarifi hakikiyesi, bu esas üzerine hesabedilen kredi miktarini bulmadiği takdirde sarfedilmiyen para, faizleri, sinlerinin ilerlemesi, kaza ve hastalik dolayisile vazifelerini kat'iyen ifaya devam edemiyecek halde bulunan idarei merkeziye memurin ve müstahdemine muavenet ve tazminat itasina mahsus olan tekaüdiye tahsisatina zam ve ilave edilir.

Senelik hesabatin hülasasi ile muamelat hakkindaki raporu, mukavelenameye iştirak eden hükümetlere tevdi münasebetile, idarei merkeziye geçen sene muamele masarifatina ati hisselerini tediye etmelerine mezkûr hükümetleri davet edecektir. 1 Teşrinievvelde hissesini tediye etmemiş olan hükümet tediyeye ikinci defa olarak davet edilecektir. Eğer daveti vakia semeresiz kalirsa idarei merkeziye geçen yeni muamele senesi hakkindaki raporunu gönderirken müteakip sene zarfinda davetini tekrar edecektir. Eğer müteakip 1 temmuz tarihinde keza daveti vakiaya sem'i itibar atif edilmez ise müddetleri münkazi olan iki senelik taksitlerin tediyesi zimninda tesviyede geç kalan hükümet nezdinde dördüncü bir teşebbüste daha bulunacaktir. Yine bundan da bir semere hasil olmadiği takdirde idarei merkeziye hükümeti mezkûreye tebligat icra eyleyecek ve en fazla üç ay içinde meblaği muntazira sene nihayetine kadar verilmeyecek olursa buna mukavelenameden çekilmek arzusunu açikça bir ifadesi nazarile bakilacaktir. Eğer bu son teşebbüse 31 kânunusaniye kadar yine bir netice verilmez ise idarei merkeziye bunu taahhüdünü ifa etmeyen bir hükümetin sarahaten çekilmek arzusu telakki ederek beynelmilel nakliyat servisine kabul edilen hatlar listesindeki bu hükümete ait hatalarin tay ve ihraci muamelesine iptidar eyleyecektir.

Tahsil edilmiyen mebaliğ, mümkün olduğu mertebe, idare merkeziyenin emrinde bulunan adi kredilerden kapatilip dört muamele senesine taksim edilebilecektir. Açik kismi bu suretle kapatilamazsa hususi bir hesap ile, rü'yeti muhasebat zamaninda mukavenameye dahil olmuş olan demiryollarin kilometro adedi nisbetinde diğer hükümetlerin zimmetlerine kayit icra edilir.

Ve bunlardan her biri de diğer hükümetlerle birlikte mukavelenameye iştirak ederek bilahara iki sene zarfinda çekilen bir hükümet gibi ayni nisbette tediyata iştirak eder.

Bundan evvelki fikrada muharrer şerait dairesinde hatlari listeden çikarilan bir hükümet beynelmilel nakliyat servisine evvelemirde zimmetinde bulunan senelerdeki mebaliği idarei merkeziyenin hissesine düşen miktari tediye etmesi için ilk defa vukubulan davet gününden itibaren geçen altinci ay nihayetinde yürüyen % 5 faiz ile tediye ettikten sonra tekrar kayit ve kabul olunur.

1- idarei merkeziye mukavelenamenin tatbikina muktazi bilhassa demiryollar ile diğer şirketler hatlarinin irtibati hakkinda olan ve nakliyattan hariç tutulan veyahut bazi şerait dairesinde kabul edilen ve davaya ve neşrini faydali gördüğü istastiğe dair malümati muhtevi senelik bir risale neşreder.

2- işbu risale fransiz ve alman lisanlarile tanzim edilir. Bir nüshasi her hükümete ve alakadar her idareye meccanen gönderilir. Talep edilen diğer nüshalar idarei merkeziyenin vazedeceği fiat mukabilinde satilir.

1- Bordrolar ile tediye edilmiş olan beynelmilel nakliyat matlubati alacakli idare tarafindan maahaza tahsilati teshil etmek üzere idarei merkeziyeye müracaat olunur. Bu bapta idarei merkeziye borcunu ödemeye veyahut ademi tediye esbabini ihzara borçlu olan nakliyat şirketine tebliği keyfiyet eder.

2- Eğer idarei merkeziye serdedilen esbabi imtinaiyenin tamamen hakli olduğuna kanaat hasil ederse tarafeyni salahiyettar hakime sevkeder.

3- Eğer idarei merkeziye meblağin tamamen veya kismen hakikaten tediyesi lazim geldiğine kanaat hasil ederse salifülbeyan idarei merkeziye mütahassisi ile bedeli istişare borçlu olan nakliyat şirketin düyunatinin tamamini veya bir kismini idarei merkeziyeye tesviye etmek mecburiyetinde olduğunu beyan eder. şu suretle tesviye edilen para salahiyettar hakimin karari kat'isine kadar idarei merkeziyede mahfuz kalmak lazim gelir.

4- idarei merkeziyenin bu teşebbüsüne nakliyat şirketi tarafindan 15 gün zarfinda itaat edilmediği takdirde kendisine imtinadan dolayi vukubulucak avakibi işaretle yeniden bir ihbar vaki olur.

5- Bu yeni ihbar keyfiyetinden 10 gün mürurunda yine bir semere hasil olmaz ise idarei merkeziye nakliyat şirketinin mensup olduğu hükümetten esbabi mucibeli bir tezkere yazarak ittihaz edilecek tedabir ve bilhassa borçlu nakliyat şirketinin hatlarinin listede ipka edilip edilmeyeceğini tetkik etmesini talep edecektir.

6- Eğer borçlu olan nakliyat şirketinin tâbi olduğu Devlet, ademi tesviyeye rağmen, bu şirket hatlarinin listeden tayyi lüzumuna kail olmaz veya idarei merkeziyenin tebliğini alti hafta cevapsiz birakirsa, mezkûr şirketin beynelmilel nakliyattan munbais deyninin tesviyesi hususunda kefaleti der'uhte etmiş sayilir.

Zirde vazii imza murahhaslar tarafindan bu günkü tarihle aktolunan demiryollar ile yolcu ve eşya nakliyati hakkindaki mukavelenameye imza vaz'i muamelesine iptidar edildiği zaman salifüzzikir murahhaslar Sar havazasi Hükümet komisyonunun murahhasinin huzur ve iştirakile berveçhi ati beyanatta bulunarak ahkâm ve şeraiti şu yolda tahti karara almişlardir:

Mukavelename tasdik edilerek tasdik muamelesine ait vesaik ve senedati resmiye derhal (Berne) de hifzedilmek lazimdir; işbu hükümetler arasinda bu bapta bir itilaf hasil olmasini müteakip mezkûr mukavelename ahkâmi hükümetler beyninde mer'i ve muteber olacaktir.

Bu günkü tarihle aktolunan mukavelename ile ayni zamanda tasdik edilen işbu protokol mukavelenamenin bir cüz'ü mütemmimi gibi ad ve itibar olunacak ve işbu mukavelenamenin ayni kiymet ve ayni müddet mer'iyetine haiz olacaktir.

Tasdikan lilmakal, murahhaslar ve Sar Havzasi hükümet komisyonunun murahhasi işbu protokolu imza etmişlerdir.

Bir nüsha olarak yirmi üç teşrinievvel bin dokuz yüz yirmi dörtte Bern'de tanzim olunmuş ve bu nüsha isviçre Hükümeti mahzeni evrakinda hifzedilecek ve bir nüshayi musaddakasi da hükümati mümziyeden her birine verilecektir.
(imzalar takip etmektedir.)

Demiryollari ile Yolcu ve Eşya nakli hakkinda 24 teşrinievvel 1924 tarihli Beynelmilel mukavelenamenin sureti musaddakalarinin Mahzeni Evraka tevdii ve mevkii meriyete vaz'i

Demiryollar ile Yolcu ve Eşya nakli hakkinda 24 teşrinievvel 1924 tarihli esamisi berveçhi ati Hükümetler beyninde münakit Beynelmilel mukavelenamenin nihai protokolunun mevkii tatbika vaz'i için:

Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Danimarka, Dançik serbest şehir, ispanya, Estonya, Finlandya, Fransa, Yunanistan, Macaristan, italya, Lettonya, Litüanya, Lüksemburg, Norveç, Felemenk, Lehistan, Portekiz, Romanya, Sirbistan, Hirvat ve Sloven kiralliği, isveç, isveçre, Çekoslavya ile Sar Havzasi Hükümet Komisyonunun iştaraki ve bilahara isviçre Federal Meclisinin Tarafeyini Aliyeyi Akidin Murahhaslarinin vaki davati üzerine bugün Bern'de Federal Sarayinda Sar Havzasi Hükümet murahhasi Müsyü « Pierrotet » nin huzur ve iştirakile mezkûr mukavelenamenin sureti musaddakalarile tamami dört vesikadan mürekkep olan müzeyyelatinin Mahzeni Evraka teslimi muamelesine iptidar ve Beynelmilel bu mukavelenamenin mevkii mer'iyete vaz'i tarihi tesbit etmek üzere akti içtima etmişlerdir.

Yolunda ve muntazam olduklari anlaşilan salahiyetnamelerini badetteati her bir hükümet için yalniz bir nüsha olmak üzere tasdik vesaikini takdim etmişlerdir, tasdiknameler badettetkik doğru ve yekmeal olduklari tebeyyün etmiş olup bunlar işbu mazbata ile birlikte berayi hifiz Mahzeni Evraka tevdii için isviçre Hükümetine tevdi edilmiştir.

Salifüzzikir mukavelenamenin nihai protokolu ahkâm ve şeraitine göre mukavelename, bunu tasdik eden hükümetler işbu hükümetler arasinda bu bapta itilaf hasil olur olmaz derhal mevkii mer'iyete vazolunacaktir.

Zirde vazii imza murahhaslar, binnetice, berveçhni ati hususat hakkinda bu günkü tarihle karar ittihaz etmişlerdir.

şöyle ki:

Demiryollar ile yolcu ve eşya nakli hakkindaki yirmi üç teşrinievvel 1924 tarihli Beynelmilel mukavelename 1 teşrinievvel 1928 tarihinde meriyülicra olacaktir.

işbu mazbata, imza etmeleri kabil olmayan, âkit hükümetler tarafindan imza edilmek üzere 1 kânunusani 1928 tarihine kadar açik duracaktir.

1 Kânunusani 1928 tarihinden sonra tasdiknamelerin ait evrak ve vesaiki tevdi edecek hükümetler için işbu mukavelename isviçre Hükümeti tarafindan diğer âkit hükümetlere mahzeni evraka vazedileceğinin ilan tarihinden itibaren üç ay zarfinda mevkii mer'iyete vazolunacaktir. şurasi mukarrerdir ki bu mevkii mer'iyete vaz tarihi 1 teşrinievvel 1928 den evvel kabul olunamaz.

Tasdikan lilmakal imzalari zirde muharrer murahhaslar ve Sar Havzasi hükümet komisyonu murahhasi işbu protokolu tanzim ve imza etmişlerdir.

Tek bir nüsha olarak on sekiz teşrinievvel bin dokuz yüz yirmi yedi tarihinde Bren'de tanzim olunmuş ve bir nüshai musaddakasi tarafeyni âkidinin her birine tevdi olunmuştur.

(imzalar takip etmektedir.)