Brüksel'de Toplanan Milletlerarasındaki Telgraf Konferansi Tarafindan İttihaz Edilmiş Olan Mükarreratin Tasdiki Hakkinda KanunAndlaşma imza yeri ve tarihi : 30 Kânunuevvel 1929 Onay Kanununun tarih ve sayısı : 27 Mayıs 1929 Resmi Gazete ile nesir ve ilanı : 11 Kanunusani 1930 D Ü S T U R : III, Ter. Cilt 11 sahife: 26 Madde 2.Bu kanun 1 Birinci teşrini 1928 Tarihinden muteberdir. Madde 3.Bu kanunun hükmünü ıcraya Dahiliye Vekili memurdur. PROTOKOL MİLLETLER ARASlNDAKİ S. PETERSBURG TELGRAF MÜZEYYEL 1925 PARİS SERVİS
NİZAMNAMESİNİN BAZI MADDELERİNİN TADİLİ VE BU NİZAMNAMEYE BAZI MADDELERİN
TEZYİLİ HAKKINDA 22 EYLÜL 1928 TARİHLİ BRÜKSEL KONFERANSI PROTOKOLU MADDE 7 I.İ KINCI C = 1. İkinci cümle yerine atideki cümle konulmuştur: 9 UNCU MADD = 9 uncu maddeninikinci fıkrasında yazılı B kategorisi hakkındaki
istisna hariç olmak üzere,bu lisanların her biri ayni telgrafnamede yalnızca
ve yahut diğerlerile birlikte kullanılabilir. MADDE 8 I. YERINE A = I. Yerine atideki fıkra konulmuştur. I. AK LISAN, = I. Açık lisan, beynelmilel telgraf muhaberatında kullanılması
caiz olan lisanlardan birine veya birkaçına göre anlaşılabilir bir mana
ifade eden lisandır. Her kelime ve her ifade, ait olduğu lisanda mutad
olarak tahsis edilmiş olduğu manayı ifade etmelidir. MADDE 9 Bu madde yerine atideki madde konulmuştur: 1 MUKAVELELI = 1. Mukaveleli lisan, gerek uydurma kelimelerden ve gerek
ait olduğu lisanda esasen kendilerine tahsis edilmiş olan manayı ifade
etmeyen ve bu sebeple açık lisanla telgraf muhaberatında kullanılması
caiz olan lisanlardan hiç birinde anlaşılabilir cümleler teşkil etmeyen
hakikî kelimelerden veyahut uydurma kelimelerle yukarıda tarif edilen
hakikî kelimelerin karıştırılmasından teşekkül eden lisandır. 2 MUKAVELELI = 2. Mukaveleli lisanla yazılı telgrafname diye, metinlerinde
bu lisana ait kelimeler bulunan telgrafnamelere denilir. Bu telgrafnameler
iki kategori (Sınıf) ye ayrılır: Kategori A; Kategori B. Kategori A: Metindeki kelimeler en fazla on harften teşekkül etmiş olan
telgrafnamelerdir. Bu kelimeler en fazla beş harften terekküp etmiş ise
içerisinde en az bir tane sesli harf bulunmalıdır Altı, yedi ve yahut
sekiz harften mürekkep ise içerisinde en az iki tane sesli harf bulunmalıdır.
Dokuz veya on harften müteşekkil ise içerisindeen az üç tane sesli harf
bulunacaktır. Beş harften ziyade olan kelimelerin ilk beş harfi içinde
hiç olmazsa bir tane ve kelimenin mütebaki kısmında da en az bir tane
sesli harf bulunmalıdır. Ancak, kelime dokuz veya on harften müteşekkil
ise bittabi sesli harflerin adedi en aşağı üç olacaktır. Sesli harfler şunlardır: a, e, i, o, u, ı. ıki veya daha ziyade açık lisana ait kelimelerin, bu kelimelerin ait
olduğu lisanın şivesine mugayir olarak yapılan terkipleri memnudur. Kategori B: Kelimelerin teşkili noktai nazarından hiç bir kayde ve şarta
tabi olmayarak en fazla beş harfi ihtiva eden mukaveleli kelimelerden
mürekkep tegrafnamelerdir. Rakamlar ve rakamlardan müteşekkil gruplar kabul edilmez. Bununla beraber,
harf ve rakamların birleşmesinden teşekkül eden ticaret markaları, bunların
hakikaten ticaret markası olduğu mürsil tarafından ispat edildiği takdirde,
kabul olunur. B kategorisine ait bir telgrafnameyi kabul eden memur, telgrafnamenin
üzerine (CDE) servis işaretini koyar. Bu işaret telgrafnamenin baş tarafında
olarak mevride kadar çekilir. 3.HER IKI KA = 3. Her iki kategori (A ve B) ye aittelgrafnamelerden de
mukaveleli kelimelerde aksanlı ä, â, à, é, n, ö, ü, harfleri bulunamaz.
ae, aa, ao oe, ue, ch, terkipleri ikikelime olarak saıyılır. 4.A KATEGORI = 4. A kategorisine dahil telgrafnameler tam tarifeye tabidir B. kategorisinde bulunanlardan Avrupa harici muhabere rejiminde tam tarifenin
üçte, iki 2/3 si, ve Avrupa muhabere rejimindeisetam tarifenin dörtte
üç 3/4 ü alınır. (madde 23 2 ve 3). 5. MUKAVELEL = 5. Mukaveleli lisanla yazılı bir telgrafname, ücret noktai
nazarından, kısmen ( A ) ve kısmen ( B ) kategorilerine ait addedilemez.
ıki kategoriden birine ithali zarurî olup bu takdirde diğer kategori hiç
mevzuubahs olamaz. 6.A KATEGORI = 6. A kategorisinedahil mukaveleli yahut karışık lisanla
yazılı telgrafnamelerde şayet ilk merkez veya bu merkezin mensup olduğu
idare telgrafname metninin yazılmış olduğu (kodu) talepederse,mürsil bunu
göstermeye mecburdur. MADDE 10 I IO AA'DAK = I. Io Aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Io Gizli bir manayı mutazammın olan arap rakamları, grupları yahut bir
sıra arap rakamlardan; MADDE 21 Bu madde aşağıdaki şekilde değriştirilmiş ve ikmal edilmiştir. I. 4O BENDI = I. 4o Bendi çıkarılmıştır. 4o (I) ve (2) bentleri yerine aşağıdakiler konulmuştur. 4 (L) MUKAVE = o (1)Mukaveleli lisanda bir kelimenin en ziyade uzunluğu
A kategorisine mensup telgrafnameler için on harf ve B kategorisine ait
telgrafnameler için de beş harf olarak tesbit edilmiştir. (Madde 92). (2) Açık lisan kelimelerile A kategorisine mensup mukaveleli lisan kelimelerinden
mürekkep karışık bir telgrafnamenin metninde bulunan açık lisanla yazılı
kelimeler, on harfe kadar bir kelime ve fazlasının her on harf ve kesri
bir kelime olmak üzere sayılır. Telgrafname B kategorisine dahil olduğu
takdirde açık lisanla yazılı olan bu kelimeler, beş harfe kadar bir kelime
ve fazlasının her beş harf ve kesri bir kelime olmak üzere saıyılır. Eğer (A) kategorisine mensup muhtelit bir telgrafnamede bunlardan başka
şifre lisanile de yazılı bir metin bulunursa şifreli kısımlar ileride
gelecek olan ; 7 hükmüne göre sayılır. ŞU EKILDE = 8. şu şekilde değiştirilmiştir: 8. KELIMELER = 8. Kelimelerin, ait oldukları lisanın şivesine mugayir
olarak birleştirilmesi veya tagyir edilmeleri açık lisanla yazılı telgrafnamelerle
(A) kategorisine mensup mukaveleli lisanla yazılı telgrafnamelerde ve
açık lisanla şifre lisandan mürekkep karışık telgrafnamelerde kabul edilemez. Bu birleşme veya tagyir keyfiyeti harfler veya hecelerin aksedilmesi
suretile gizlenmiş olduğu takdirde dahi kabul edilmez. Bununla beraber, şehir ve memleket isimleri, ayni bir şahsa ait lakaplar,
mahalle, meydan, cadde, sokak ve sair umumî yollar gemilerin isimleri,
lüzumu halinde ıngiliz ve Fransız lisanlarında o suretle kabul edilmiş
olduğu ispat olunabilen mürekkep kelimeler, tam adetler, kesirler, tamamen
yazı ile yazılmış olan aşarî ve kesrî adetler bir kelime olarak tevhit
edilebilir ve işbu maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkraları hükümlerine göre
sayılırlar. Rakamları münferit olarak veya grup halinde bulunan yazı ile yazılmış
adetler meselâ (trois mille trente yerine trente veyasix cent quarante
six yerine six quatre six ) keza kabul edilip (B)mukaveleli lisan kategorisinde
beş harfe ve ( A ) mukaveleli lisan kategorisinde on harfeve (Açık lisan)
da onbeş harfe kadar bir kelime olarak sayılır. 10 (1) şu yolda değiştirilmişdir: 10 (1) Bununla beraber, eğer açık lisanla yahut ( açık ve şifreli) karışık
lisanla yazılmış bir telgrafnamede mahreç memleket lisanından başka bir
lisan şivesine mugayir birleştirme ve değiştirmeler bulunur ise idareler
noksan istifa olunan ücretin mevrit merkezince mürselünileyhten tahsilini
emretmeğe salâhiyettardırlar. Bu salâhiyet kullanıldığı takdirde eğer
mürselünileyh parayı vermezse mevrit merkezi telgrafnameyi vermeyebilir. 11 (1) AA'DA = 11 (1) Aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: 11 (1) AK LI = 11 (1) Açık lisanla veya (açık - şifre ) karışık lisanla
yazılmış bir telgrafnameden noksan ücret alınmış olduğunu mahreç idare
tesbit ederse mütemmim ücreti mürsilden tahsil edebilir. Keza........................ Aşağıdaki yeni fıkra ilave edilmiştir. 12 A KATEGOR = 12 A kategorisine mensup mukaveleli lisan kelimelerini
ihtiva eden ve mecburî olan teşkil kaidelerine muvafık olmayan bir telgrafnamenin
mevrit veya transit merkezinin tabi bulunduğu idareler, icabeden mütemmim
ücret miktarını, lüzum varsa idareden idareye olmak üzere, mahreç idarenin
zimmetine geçirmek salâhiyetini haizdirler. MADDE 22 Parisnizamnamesinin otuz ikincisahifesindemünderiç atideki misaller şöyle okunacaktır: Kelime EMVTHF (Ticaret markası yahut harfler grubu) 2 EMVCHF (Ticaret markası yahut harfler grubu) 2 MADDE 25 2 YERINE A = 2 Yerine atideki fıkra konulmuştur: 2 TARIFE BAS = 2 Tarife basit kelime esası üzerine tertip ve tayin olunur. A) B. kategorisine ait mukaveleli lisanla yazılı telgrafnameler için
(madde 92) en aşağı dört kelime ücreti mecburî olarak alınır. B) Avrupa muhabere rejimine tabi muhaberat için her idare telgrafname
başına (1. 50 frank) elli santimi geçmemek üzere asgarî bir ücret tayininde
muhtar olup nizamnamenin 29 uncu maddesine tevfikan işbu ücreti kendisince
münasip görülecek bir şekilde alır. MADDE 37 Paris nizamnamesinin 47 inci (türkce matbuunun 38 inci) sahifesindeki
<185> 1 a (1) e şuda ilâve edilecektir. (C D E ) B kategorisine mensup mukaveleli telgrafname. Paris nizamnamesinin kırk dokuzuncu (türkçe matbuunun 40 ıncı) sahifesindeki F (2) bendinin 2o (saniyen) kısmı şu suretle değiştirilmiştir: Saniyen: metni mukaveleli lisanla yazılı bir telgrafnamede, B sınıfına
mensup ise beş harften ziyade ve A sınıfına mensup ise on harften ziyade
açık lisanla yazılmış kelimeler bulunduğu takdirde................ MADDE 79 1 NIHAYETINE = 1 Nihayetine şu cümle ilâve edilecektir: Bununla beraber, Avrupa harici muhabere rejimine tabi telgrafnameler
için 25 inci maddesinin 2 inci fıkrasının A) bendi mucibince B kategorisine
mensup mukaveleli lisanla yazılı telgrafnamelere tatbik edilmiş olan en
aşağa ücret nazarı dikkate alınmalıdır. Yukarıdaki ilâve ve tadilât 1929 senesi teşrinievvelinin iptidasında
tatbik mevkiine konulacaktır. S. Petersburg mukavelenamesinin 15 ve 16 ıncı maddelerine tevfikan aşağıda
imzaları mevcut murahhaslar arasında 22 eylül 1928 tarihinde (Brüksel)de
kararlaşmıştır. İmzalar
|