|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
Beynelmilel Çekirge Istihbarat Müessesesi Hakkinda Tanzim Edilmis Olan Itilafname Ve Merbutu Nizamnamenin Tasdiki Hakkinda Kararname -No: 391Anlaşmanin imza yeri ve tarihi : şam, 20 Mayis 1926 Onay Kararnamesinin tarihi ve sayisi: 21 Temmuz 1926, sayi 3847 D Ü S T U R : III. Tertip, cild 7, sahife 1626 ONAY KARARNAMESI Çekirge mücadelesinde teşriki mesaiyi istihdafen hükümetimizle Misir, Filistin, Ürdün, Irak ve Suriye hükümetleri arasinda şam'da toplanan ikinci çekirge konferansinda tesisi takarrür eden «Beynelmilel çekirge istihbarat müessesesi» hakkinda tanzim edilmiş olan itilâfname ve merbutu nizamnamei dahili ile bütçenin cenup vilayetlerimizdeki mücadeleye müessir ve noktai nazarimiza muvafik bulunmasina mebni, tasdiki, Ziraat vekâletinin 18 temmuz 1926 tarih ve 33330/36 numarali tezkeresiyle vukubulan teklifi üzerine Icra Vekilleri Heyetinin 21 temmuz 1926 tarihli içtimainda tasvip ve kabul olunmuştur. YUKARKI KARARNAMEDE ZIKREDILEN BEYNELMINEL ITILAFNAME: Misir, Filistin, Ürdün, Irak, Türkiye ve Suriye hükümetleri çekirge hakkinda beynelmilel bir istihbarat müessesesi vücude getirmeği [çekirge mücadelesi noktai nazarindan] nafi gördüklerinden dolayi işbu itilafnameyi tanzim ve atideki mevaddi tesbit etmişlerdir. MADDE 1 Çekirge hakkinda beynelmilel bir istihbarat müessesesinin şam'da tesisi ve masarifinin müştereken temini balâda ismi mezkûr Devletler tarafindan tahti karara alinmiştir. MADDE 2 Akit devletlerin her biri tarafindan ilk sene hissei iştiraki olarak vuku bulacak tediyat yedinci maddede zikredilen tasdik keyfiyetinin Fransa Cumhuriyeti Suriye Fevkalade Komiserliğine tarihi tebliğinden itibaren üç ay zarfinda icra kilinacaktir. Beynelmilel müessese itilâfnamenin sekizinci maddesine tevfikan balâda zikredilen üç aylik müddetin inkizasini müteakip faaliyete başliyacaktir. Müessesinin senei maliyesi faaliyete başladiği tarihten bed eder, senini âtiye tediyati senei maliyesinin inkizasindan bir ay evvel icra kilinacaktir. Ingiliz lirasi müessesenin resmi akçesidir. MADDE 3 Istihbarat müessesesinin masarifi tesisiyesiyle masarifi seneviyesini ikinci maddede mezkûr nizamnamede gösterilen şerait dairesinde âkit devletler deruhte edeceklerdir. MADDE 4 Her akit devlete terettüp eden masarif Suriye devletleri nezdindeki Fransiz komiseri vasitasiyle şam'da Suriye ve Lübnan bankasina tekdi edilecektir. Ve icab ettikçe müessesenin direktörü tarafindan mezkûr bankadan alinacak ve sarfolunacaktir. MADDE 5 Akit devletler işbu mukavele ve ana merbut nizamnameye müteallik tadilat tekliflerinin müzakere ve münakaşasini ikinci maddede mezkûr heyete tevdi ederler. Işbu heyetçe bu hususta ittihaz olunan mukarreratin meriyülicra olabilmesi için akit devletlerin ekseriyeti tarafindan tasdik edilmesi şarttir. MADDE 6 Işbu itilafname üç senelik bir devre için aktedilmiştir. Işbu müddetin inkizasindan evvel itilâfnameye iştirakten sarfi nazar ettiğini bildirmiyen her devlet itilafname şeraitini diğer beş senelik bir devre için kabul etmiş addedilecektir. MADDE 7 Işbu itilaf şeraiti atiye dairesinde tasdik edilecektir. A- Her hükümet en kisa bir müddet zarfinda musaddak itilafnameyi Fransiz Cumhuriyetinin Suriye Komiserliğine gönderecektir. Mezkûr komiserlik dahi bu meseleden diğer akit devletleri haberdar edecektir. B - Musaddak itilafnameler Fransa Cumhuriyetinin Suriye Komiserliği mahzeni evrakina tevdi edilecektir. C - Işbu Itilafname her akit devlet için mezkûr devletin musaddak itilâfnamesi Fransiz komiserliğine tevdi edildiği günden itibaren meriyülicradir. D - Işbu Itilafnamenin meriyülicra olmasi için laakal üç devletin musaddak itilâfnamelerinin komiserliğe gönderilmiş olmasi şarttir. MADDE 8 Işbu itilafnameyi tanzim ve imzaya memur ve mezun vaziülimza murahhaslar mezkûr itilafnameyi bir nüsha olmak üzere tanzim ve altina imzalarini vazetmişlerdir. Işbu nüsha Fransiz Cumhuriyetinin Suriye Komiserliği mahzeni evrakina mevdu kalacaktir. Musaddak kopyalari da turuku diplomatikiye ile âkit devletlere de tevdi edilecektir. şam'da tanzim edilmiştir. MADDE 9 Işbu mukaveleyi imza etmiyen devletler arzu ve talep ettikleri takdirde âkitler meyanina dahil olabillirler. Bu Mukaveleye iştirak etmek istiyen devletler arzularini Fransiz Cumhuriyetinin Komiserliğine ve mezkûr komiserlik dahi bu arzuyu diğer âkit devletlere bildirecektir. Bu mukaveleye iştirak etmek talebi dördüncü maddede irae olunan şerait dairesinde müessesenin masarifine iştiraki iltizam eder. şam, 20 Mayis 1926. Fransizcasi ile karşilaştirildiğinda görüleceği gibi, 2. ve 4. maddelerde karişiklik bulunmakta ve 10. madde metinde yer almamaktadir. YUKARKI KARARNAMEDE ZIKREDILEN DAHILI NIZAMNAME: MADDE 1 Masarifi tesisiye ve tedviriyesine iştirak eden devletlere merbut olmak üzere şam'da beynelmilel çekirge istihbarat müessesesi teşekkül etmiştir. MADDE 2 Işbu müessese hiç bir suretle âkit devletlerin umuru idariyesine müdahale edemez. Mezkûr müessese idare noktai nazarindan bulunduğu memleketin devairi resmiyesine karşi müstakildir. Işbu müessese doğrudan doğruya âkit devletlerin ziraat nezaret veya müdüriyetleriyle muhabere edebileceği gibi bir itilafi hususiye müsteniden herhangi bir devletin çekirge mücadelesi teşkilati ile de muhabere edebilir. MADDE 3 Itilafnamenin ikinci maddesinde mezkûr beynelmilel heyetin talebi üzerine Fransa Cumhuriyetinin Suriye Büyük Lübnan ve Alevi devletleri nezdindeki büyük komiseri işbu müessesenin menfaati ammeye hadim bir müessese olduğunu bildirmek için icabeden tedabiri ittihaz edecektir. MADDE 4 Müessesenin başlica hedefler berveçhi âtidir. a- Çekirgelerin mevakii, garsiyatin vüsat ve kesafeti edvari muhtelifesi malum veya muhtemel olan hareketleri ve kontrol ve mücadele usullerine dair âkit devletleri tarafindan verilecek veyahut münasip diğer menabiden gelecek malûmat ve istihbarati kabul, kayit ve telif etmek. b- Çekirgelerin mevkileri, garsiyatin vüsat ve derecei kesafeti malûm veya muhtemel olan hareketleri edvari muhtelifesi ve kontrol usulleri hakkindaki istihbarati mümkün mertebe süratle bütün âkit devletlere bildirmek, c- Garsiyat devresinin nihayetinde çekirgelerin mevzilerini ve garsiyat sahalarinin kesafetni irae eden bir haritayi en kisa bir zaman zarfinda âkit devletlere göndermek, d- Çekirgelere müteallik ve hususiyeti irae eden bazi istihbarat âkit devletler tarafindan talep edildiği takdirde mümkün olursa mezkûr malûmati vermek, e- Bilinmesi müfit addedilen ve çekirgelere müteallik her türlü istihbaratin âkit devletler tarafindan gönderilmesine tevessül etmek, f- Elzem veyahut müfit addedilecek noktalarda müşterek mücadelenin tesisi için âkit devletlere teklifte bulunmak, alâkadar devletler arasinda hudut boyunda mücadelei müşterekenin temini zimninda irtibat tesisati vücude getirmek ve bu tesisatin faaliyeti için teşebbüsati lazimede bulunmak, g- Müessese ile düveli âkide arasinda çekirge mücadelesine müteallik olarak vukubulacak posta ve telgraf muhaberatinin meccanen teminine çalişmak, h- Istihbarat müessesesinin parasiyle elde edilen eşyanin bir defterini tanzim etmek, i- Akit devletlere her sene nihayetinde müessesenin muamelâti hakkinda bir rapor tevdi etmek. Yine her sene nihayetinde her memleketin çekirge mücadelesinde yapilan ameliyat, çekirgeye müteallik neşredilen kavanin ve nizamatin tatbikinda istihsal olunan netayiç hakkinda bir rapor takdim etmek. MADDE 5 Akit devletler. A- Henüz teşkilâta malik değil iseler çekirgelerin işgal ettikleri mevaki hakkinda malumat almak üzere bir teşkilati hususiye yapacaklar ve afetin derecei istilasiyle mütenasip bir mücadele teşkilati vücude getireceklerdir. B- Çekirgelerin işgal ettikleri mevakii garsiyat ve inficar sahalarinin kesafeti, çekirgelerin edvar ve harekâtini ve bunlara karşi tatbik olunan kontrol ve mücadele usullerini telgraf veya posta ile serian müesseseye bildireceklerdir. Memleketlerinde tahribat yapan çekirgelerin edvari muhtelifesine müteallik bir nümunesini yekdiğerine ve şam'daki beynelmilel müesseseye göndereceklerdir. C- Imkân hasil olur olmaz çekirge mücadelesinin tanzim ve temini için neşredilen kavanin ve nizamati müesseseye bildireceklerdir. D- Çekirgeye müteallik müessese tarafindan sorulan suallere imkân dairesinde cevap vereceklerdir. MADDE 6 Beynelmilel müessese âkit devletlerin tâyin edecekleri birer mütehassis murahhastan teşekkül edecek bir heyetin emiri kontrolu tahtinda bulunur. Bu heyetin azalan iki sene müddetle ve reyi hafi ile bir reis intihap ederler. Müddeti riyaseti biten reis tekrar intihap edilebilir. MADDE 7 Heyet reisinin doğrudan doğruya âkit devletlere hitaben vukubulacak daveti üzerine senede bir defa olmak üzere âdiyen içtima eder. Mahal ve tarihi içtima evvelki devrei içtimaiyede müttefikan takarrür eder. Ilk içtima Suriye Fevkalade Komiserliği mümessilinin daveti üzerine şam'da akedilecektir. Heyeti teşkil eden azanin nisfi talep ederse senede bir içtimai fevkalâde aktebedilir. Bu nisfin içinde reisin bulunmasi icabeder. MADDE 8 Heyetin devrei içtimaiyeleri tahdit edilmemiştir. Heyetin mukarrerati meriyülicra olabilmek için mevcut azanin ekseriyeti mutlakasiyle ittihaz edilmiş olmasi lâzimdir. Tesavii âra husulünde reisin bulunduğu tarafin reyi makbul olacaktir. Heyet tarafindan müttehaz mukarreratin meriyülicra olabilmesi için bu içtimai talep eden bütün murahhaslarin mevcut olmasi icabeder. MADDE 9 Müessesenin umuru muvazzaf bir müdür ile sair memurin tarafindan tedvir olunur. Müdür heyet tarafindan tayin olunur. Müessese müdürü heyeti teşkil eden âza meyanindan da intihap ve tayin edilebilir. Müdürün ziraat mütehassisi veyahut haşerat mütehassisi olmasi şarttir. Müessese müdürü heyet âzasi haricinden ise heyetin içtimalarina reyi istişari ile iştirak edebilir. Müessese memurinini müdür nasp ve azleder. Müdür memurinin mesai ve efalinden heyete karşi mesuldür. MADDE 10 Müessesenin lisani resmisi Fransizcadir. Lâkin her devlet kendi lisaniyle müesseseye matlup olan malûmat ve istihbarati verebilir. MADDE 11 Içtimalara iştirak edecek beynelmilel heyetten her azanin masrafi temsil ettiği devlet tarafindan deruhte olunur. Içtimalara iştirak etmek üzere dâvet edilecek müessese müdürünün seyahat masrafi müessese bütçesinden tesviye olunur. MADDE 12 Heyet senei sabika bütçesi mucibince icra kilinan sarfiyati tetkik ve mütehassis bir muhasip tarafindan tasdik olunan bilançosunu kabul eder. Heyet müessesenin memurin ve müstahdeminine dair olan nizamnameyi ve müessesenin alelumum tedviri umurda ittihaz ettiği tedabiri münakaşa eder. Heyet tarafindan kabul edilen salifüzzikir nizamat ve tedabir âkit devletlere iblağ edilir ve onlarin rizasi istihsal edilmedikçe tadil olunamaz. MADDE 13 Müessesenin idaresine müteallik bir izahname her senenin devrei iştimaiyesi nihayetinde âkit devletlere takdim olunur. Beynelmilel Çekirge Istihbarat Müessesesinin bütçesi Ingiliz lirasi 75 Masarifi tefrişiye [bir defaya mahsusu olmak üzere] 144 şehri on iki Ingiliz lirasi hesabiyle bir müdürün maaşi senevisi 192 [1 kâtip bir daktilograf] şehri 16 Ingiliz lirasi hesabiyle 37 şehrî üç lira maaşli bir odaci muhassasati 40 Bedeli icar 10 Tenvir ve teshin 20 Kirtasiye ve muhabere masrati 33 Masarifi müteferrika 550 Yekûn Üç hükümet bu itilâfa iştirak ettiği takdirde beherinin 183 Ingiliz lirasi Dört » » » » » » » 137,5 » Beş » » » » » » » 110 » » Alti » » » » » » » 91,5 » » Yedi » » » » » » » 78,6 » isabet edecektir. DAMAS, 20 Mayis 1926 No 2532.
|
